Debaty sejmoweIX Kadencja

Interpelacja w sprawie zasadności objęcia funkcjonariuszy Służby Celnej RP systemem emerytalnym służb mundurowych

   Szanowny Panie Premierze! Zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie szczegółowych informacji dotyczących bezczynności rządu RP w zakresie przygotowania nowelizacji ustawy o Służbie Celnej oraz włączenia do zaopatrzeniowego systemu emerytalnego służb mundurowych funkcjonariuszy Służby Celnej RP.    Do złożenia tej interpelacji skłania przekonanie, że w sprawie funkcjonariuszy celnych już od ponad 2 lat, mimo usilnych starań Federacji Związków Zawodowych Służby Celnej i działającego pod ich presją Ministra Finansów oraz Szefa Służby Celnej, nie podjęto żadnych konkretnych działań. Posunięcia, do których do tej pory doszło, to jedynie do niczego niezobowiązująca wymiana korespondencji pomiędzy upoważnionymi ministrami bez faktycznego przesądzenia o podjęciu skutecznych działań przez rząd RP.    Funkcjonariusze S.C. są skuteczni, profesjonalnie przygotowani do wypełniania swoich zadań, o czym świadczą wpływy budżetowe, za które jest odpowiedzialna S.C. Służba Celna jest największym dostarczycielem dochodów budżetowych w Polsce. W okresie 1.01-1.12.2004 r. S.C. pobrała 34 mld podatku akcyzowego i ponad 26 miliardów podatku VAT. Łącznie z cłem za pierwsze 11 miesięcy 2004 r. S.C. wpłaciła do budżetu kwotę 65 779 696 zł, co stanowi 46% całości dochodów budżetu państwa, a 53% dochodów podatkowych. Wpływy do budżetu zebrane przez S.C. są znacznie większe niż wpływy zebrane przez wielokrotnie liczniejszy aparat skarbowy. Przeważająca większość należności budżetowych wpływa okresowo, po upływie okresu rozliczeniowego najczęściej miesiąca, natomiast należności pobierane przez S.C. wpływają w cyklu dziennym. Codzienne odprowadzanie ich na rachunek budżetu centralnego ma szczególne znaczenie dla zapewnienia bieżącego finansowania potrzeb budżetu. Dlatego też niezrozumiały jest dla funkcjonariuszy celnych upór Rządu, traktującego S.C. znacznie gorzej niż pozostałe służby mundurowe.    Natomiast Rząd nie zrobił nic do tej pory, by zniwelować różnice w uprawnieniach S.C. z innymi służbami mundurowymi w zakresie uposażeń, mundurów i przede wszystkim emerytur mundurowych. Brak takich uprawnień jest niezgodny z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, który uznał w wyroku z dnia 19 października 2004 r. sygn. akt: K1/04, że: ˝Funkcjonariusze celni są zaliczani do tzw. służb mundurowych. Problem uczciwości i wiarygodności osób pełniących służbę publiczną jest w Polsce wyjątkowo istotny. Stąd osoby pełniące taką służbę poddane są specyficznym rygorom. Zdaniem TK status prawny celników wyróżnia się na tle innych służb mundurowych, a specyfika ich pracy uzasadnia dopuszczalność wprowadzenia bardziej rygorystycznych wymogów zatrudnienia. Działania Służby Celnej kształtują autorytet państwa, stąd wyjątkowo wysokie wymogi wobec etyki postępowania jej funkcjonariuszy˝. Brak działań zmierzających do zrównania wszystkich praw funkcjonariuszy Służby Celnej z uprawnieniami funkcjonariuszy innych służb mundurowych, w szczególności Straży Granicznej i Policji, nosi znamiona działania na szkodę Służby Celnej RP i jej funkcjonariuszy, a przez to również i na szkodę państwa.    Dokonanie przedmiotowych zmian w systemie emerytalnym służb mundurowych należy do kompetencji Ministerstwa Polityki Społecznej. W celu wprowadzenia przedmiotowej zmiany w Ministerstwie Finansów przygotowano i w dniu 15 czerwca 2004 r. przesłano do MPS trzy propozycje ewentualnych zasad i kosztów związanych z włączeniem funkcjonariuszy celnych do zaopatrzeniowego systemu emerytalnego służb mundurowych. Przedmiotowe propozycje były konsultowane ze związkami zawodowymi, a uwagi zgłoszone przez stronę związkową generalnie zostały uwzględnione. Opcja I, która jest najkorzystniejsza, gdyż wyłącznie to rozwiązanie kompleksowo reguluje problem alokacji kadr Służby Celnej, związany z akcesją Polski do Wspólnoty Europejskiej i jednocześnie spowoduje dość szybkie uwolnienie etatów potrzebnych Izbom Celnym na wschodzie kraju.    Z posiadanych przeze mnie informacji wynika, że Federacja ZZPAC podpisała Porozumienie o zawieszeniu akcji protestacyjnej, zawarte w dniu 30 listopada 1998 roku pomiędzy stroną rządową, reprezentowaną przez Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Finansów Pana Jana Wojcieszczuka, działającego na podstawie specjalnego pisemnego upoważnienia Prezesa Rady Ministrów, a stroną związkową, reprezentowaną przez Komitet Protestacyjny, działający na mocy uchwały Rady Federacji Związków Zawodowych Pracowników Administracji Celnej, stanowiącego, że: ˝uprawnienia funkcjonariuszy celnych, a w szczególności uprawnienia emerytalne będą uregulowane ustawowo, na poziomie porównywalnym do innych służb mundurowych (np. Straży Granicznej)˝.    Jednocześnie pragnę podkreślić, że funkcjonariusze Służby Celnej pełnią służbę w specyficznych i nierzadko ekstremalnych warunkach, realizują zadania niezbędne dla właściwego funkcjonowania Państwa Polskiego i jego bezpieczeństwa, w szerokim tego słowa znaczeniu, a od 1 maja 2004 r. również Wspólnoty Europejskiej. Najistotniejszą cechą tej Służby jest wykonywanie zadań także w warunkach szczególnych, często zagrożenia zdrowia i życia.    Funkcjonariusze SC są narażeni na działanie wielu czynników, które wpływają niekorzystnie na ich zdrowie fizyczne i psychiczne. Należy również zaznaczyć, że funkcje Służby Celnej nie polegają na działaniach, jakie są realizowane w powszechnym rozumieniu przez administrację państwową. Wiele zadań postawionych przed funkcjonariuszami Służby Celnej to zadania formacji mundurowych, takich jak Straż Graniczna czy Policja, dotyczące konkretnego zakresu ochrony i bezpieczeństwa, przestrzegania przepisów prawa celnego, walki z terroryzmem i wszelkimi patologiami. Niestety przy takiej ilości zadań i obowiązków nałożonych przez Państwo i Unię Europejską na Służbę Celną RP Służba ta jest jedyną formacją mundurową nieposiadającą regulacji ustawowej dotyczącej tzw. emerytur mundurowych. Ustawa o Służbie Celnej z 15 lipca 1999 r., która nadała funkcjonariuszom celnym status służby mundurowej, wprowadziła tym samym analogiczne regulacje występujące w innych służbach mundurowych. Należy zwrócić uwagę, że ww. ustawa była wzorowana na rozwiązaniach prawnych dotyczących innych służb mundurowych.    Funkcjonariusze Służby Celnej Rzeczypospolitej Polskiej są skuteczną, o ogromnym potencjale, świetnie wyszkoloną kadrą i wyspecjalizowaną służbą mającą ogromne znaczenie dla realizacji polityki celnej, gospodarczej i ochronnej Państwa oraz Wspólnoty Europejskiej. Ponadto wykonują ważne i trudne zadania przynoszące budżetowi realne i wymierne duże korzyści, gdyż Służba Celna RP jest odpowiedzialna za realizację ponad 50% budżetu Państwa Polskiego, a tym samym za budżet Unii Europejskiej. Dotychczasowe wykonywanie zadań po wejściu do Unii Europejskiej, w szczególności nowych, i związane z tym efekty budżetowe (wpływy z ceł i w szczególności z akcyzy) i gospodarcze (wzrost eksportu, a w związku z tym miejsc pracy) wskazują, że w Służbę Celną warto dalej szybko i efektywnie inwestować, gdyż zwraca się to wielokrotnie, wg wyliczeń przedstawionych przez Związki Zawodowe: 1 zł zainwestowana w Służbę Celną RP przynosi ponad 2000 zł zysku do budżetu Polski.    Mając na uwadze powyższe okoliczności, interpeluję do Pani Premier i Pana Premiera w następującej kwestii:    1. Czy od czasu złożenia przez Pana Ministra Raczkę projektu wniosku legislacyjnego zostały podjęte działania w zakresie chociażby roboczego spotkania w przedmiotowej sprawie?    2. Czy stosownie do propozycji Federacji ZZSC powołano zespół międzyresortowy z przedstawicielami ZZ do analizy, oceny kosztowej projektu?    3. Czy ministerstwo posiada aktualnie wypracowane stanowisko w przedmiotowej sprawie?    4. Jakie są merytoryczne i prawne kryteria nieuznawania Służby Celnej RP za służbę mundurową skutkujące brakiem objęcia tej grupy zawodowej zaopatrzeniowym systemem emerytalnym?    Z poważaniem    Poseł Adam Sosnowski    Warszawa, dnia 15 lutego 2005 r.