Debaty sejmoweIX Kadencja

Interpelacja w sprawie postulatów wobec polskiego prawa farmaceutycznego

   Szanowny Panie Ministrze! Lekarstwa, aczkolwiek służą zdrowiu, mogą być bardziej szkodliwe dla zdrowia od innych dóbr. Z tego też powodu ich produkcja i obrót nimi muszą pozostawać pod specjalistyczną kontrolą. Ponadto lekarstwa różnią się od innych dóbr dużo większą patentowalnością, podatnością na monopol, wyłączność produkcji. Według szacunkowych obliczeń środki farmaceutyczne stanowią 66% wszelkich patentów na świecie. W przeciwieństwie do patentów niefarmaceutycznych (które są ważne przez ustawową ilość lat po czym wygasają) patenty farmaceutyczne są eksploatowane również po wygaśnięciu ich ważności dzięki instytucji marki i nazwy zastrzeżonej. Tak pacjent, jak i lekarz przywykają do określonej nazwy leku i później ciężko jest zmienić te przyzwyczajenia.    Systematyczne wydłużanie ochrony patentowej pogarsza konkurencję w przemyśle farmaceutycznym.    Nadużywanie monopolu przez producentów leków stanowi coraz większy problem na całym świecie. Leki sprzedawane na całym świecie za 500 miliardów dolarów rocznie (w cenach fabrycznych) można by kupić od producentów leków generycznych, niemarkowych, konkurencyjnych za 50 miliardów dolarów.    Sprawa jest o tyle ważna, że chodzi tu o dobra przez ludzi (także niezamożnych) najbardziej pożądane.    Konstytucja stanowi, że państwo ma zapewnić obywatelom dostęp do ochrony zdrowia, a więc także do lekarstw. Aby to postanowienie nie było martwą literą, państwo musi zapewnić ochronę obywateli przed nadmiarem monopolu w farmacji. Musi zapewnić nie tylko łatwiejszy dostęp do leków poprzez refundację, lecz także przez ułatwianie produkcji i stosowania leków generycznych, tanich oraz eliminowanie stosowania leków markowych, drogich po wygaśnięciu ich prawa do wyłączności.    Jeśli chcemy mieć dostępne cenowo leki, konieczne jest ograniczanie swobody działania koncernów farmaceutycznych. Oczywiście - w zgodzie z międzynarodowym prawem dotyczącym własności przemysłowej, handlowej, intelektualnej.    Mając na uwadze powyższe argumenty, zwracam się do Pana Ministra z prośbą o udzielenie następujących wyjaśnień:    1. Czy dostrzega Pan Minister zagrożenie monopolizacją polskiego rynku farmaceutycznego ze strony wielkich koncernów?    2. Co zamierza uczynić Pański resort, by nie dopuścić do ograniczenia konkurencji na polskim rynku leków, a tym samym podniesienia cen leków?    3. Jakie jest stanowisko resortu zdrowia wobec postulatów: ograniczenia reklamy leków markowych oraz ograniczenia możliwości księgowania w koszty reklamy tylko do leków sprzedawanych na receptę i produkowanych w kraju?    4. Jakie jest stanowisko Ministerstwa Zdrowia wobec postulatu zakazu tworzenia przedsiębiorstw - łańcuchów aptek?    5. Czy dopuszcza Pan możliwość wprowadzenia w naszym kraju obowiązku stosowania jednolitych cen zbytu i cen detalicznych?    6. Jakie jest stanowisko Ministerstwa Zdrowia wobec postulatu udzielenia prawa do zakładania aptek tylko aptekarzom (jeden aptekarz - jedna apteka) lub ograniczenia liczby aptek, które mogą być skupione w ręku jednego podmiotu?    7. Czy w Pańskim resorcie są prowadzone prace nad nowelizacją prawa farmaceutycznego? Jeśli tak, na jakim są etapie i w jakim kierunku zmierzają te zmiany?    Obecny kształt prawa farmaceutycznego budzi wielkie zaniepokojenie środowiska polskich farmaceutów. Obawiają się oni koncentracji rynku leków w rękach wielkich, ponadnarodowych koncernów.    Uważam, że nie można wobec tego zagrożenia przejść do porządku dziennego. Należy podjąć odpowiednie kroki zmierzające do przyjęcia takiego prawa, które nie dopuszczą do zmonopolizowania polskiego rynku leków i wszelkich negatywnych następstw z tego wynikających.    Liczę, że kierowane przez Pana Ministerstwo podejmie takie działania.    Łączę wyrazy szacunku    Poseł Zbigniew Janowski    Warszawa, dnia 15 marca 2004 r.