Debaty sejmoweIX Kadencja

Interpelacja w sprawie finansowania świadczeń zdrowotnych dla mieszkańców domów pomocy społecznej

   W wyniku wprowadzonej od 1 stycznia 1999 r. reformy ochrony zdrowia i finansowania świadczeń zdrowotnych przez kasy chorych nastąpiła nowelizacja ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (DzU z 1998 r. nr 64, poz. 414 z późn. zm.). Zastąpiła ona dotychczasowe zobowiązanie domu pomocy społecznej do zapewniania potrzeb zdrowotnych mieszkańców domu zapisem mówiącym o umożliwianiu przez domy pomocy swoim mieszkańcom korzystania z przysługujących im świadczeń przewidzianych w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.    Z doświadczeń grudziądzkich placówek wynika, że rozwiązanie powyższe w praktyce jest wysoce niekorzystne dla pensjonariuszy domów pomocy społecznej. Dotyczy to wszystkich rodzajów placówek, a w szczególności domów dla chorych przewlekle somatycznie oraz psychicznie. Zapewnienie im obsługi medycznej przez zakłady opieki zdrowotnej mające umowę z kasą chorych o świadczenie usług jest poważnie utrudnione. Wynika to ze szczupłych środków, jakie te zakłady otrzymały od kas chorych. Placówki służby zdrowia nie mogą przydzielić lekarza (pierwszego kontaktu - internisty) do domu pomocy społecznej w wymiarze większym jak np. 2 razy w tygodniu po 1 lub 2 godziny, co jest niewystarczające w stosunku do potrzeb.    Z tych samych powodów niemożliwe jest również pozyskanie do domu pomocy społecznej lekarza psychiatry lub lekarza, który miałby zawartą umowę z kasą chorych na udzielanie świadczeń w ramach indywidualnej praktyki. Trudne do zaakceptowania byłoby też proponowane przez zakłady opieki zdrowotnej dowożenie mieszkańców domów do placówek opieki zdrowotnej, szczególnie w przypadku osób przewlekle chorych.    Taki stan rzeczy wywołuje zrozumiałe niezadowolenie mieszkańców domów oraz lekarzy, którzy ze względu na zbyt krótki czas, na jaki są delegowani przez zakłady opieki zdrowotnej do domów pomocy społecznej, nie mogą spełnić wszystkich potrzeb zdrowotnych pensjonariuszy.    Inne, równie kontrowersyjne rozwiązanie proponuje art. 20 ust. 3a ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z tym przepisem domy pomocy społecznej ponoszą za mieszkańców opłaty za leki, środki pomocnicze, przedmioty ortopedyczne przepisane im przez lekarza za odpłatnością ryczałtową lub ulgową i do wysokości limitu. Opłatę ponad limit ponosi mieszkaniec domu, a lek za pełną odpłatnością musi nabyć on lub jego rodzina, jeśli sobie leku życzą (tak interpretuje to MPiPS w piśmie DPS.III.076/AT-384/99 z 30 stycznia 1999 r.). W innym przypadku taki lek musi być zastąpiony lekiem z listy podstawowej lub uzupełniającej. W praktyce jednak realizacja powyższego jest bardzo trudna, gdyż domy pomocy nie są w stanie wyegzekwować od osoby przewlekle somatycznie lub psychicznie chorej kwoty za lek, którego cena przekracza limit lub jest w 100% płatny. Ponadto wielu osób nie stać na ponoszenie tak wysokich kosztów, a także w wielu stanach chorobowych nie jest możliwe zastąpienie leku innym z uwagi na brak odpowiednika.    Przedstawione wyżej uwarunkowania prawne oraz praktyczna realizacja świadczeń zdrowotnych może doprowadzić do drastycznego pogorszenia stanu zdrowia mieszkańców domów pomocy. Kłóci się to z deklarowanymi celami reformy ochrony zdrowia i nie można tego zaakceptować, biorąc pod uwagę moralny czy nawet humanitarny aspekt sprawy.    W związku z powyższym zwracam się do pani minister z następującymi pytaniami:    Czy zostaną stworzone prawne uwarunkowania umożliwiające podpisywanie umów z kasą chorych przez domy pomocy społecznej o świadczenie usług zdrowotnych?    Czy przewiduje się wydzielenie specjalnych środków przez kasy chorych w celu przeznaczenia ich dla zakładów opieki zdrowotnej w powiatach, gdzie znajdują się domy pomocy społecznej?    Poseł Zenon Kufel    Grudziądz, dnia 6 kwietnia 1999 r.