Debaty sejmoweIX Kadencja

Interpelacja w sprawie interpretacji ustawy o finansach publicznych w odniesieniu do organizacji pozarządowych

   W dniu 9 stycznia br. w gmachu Sejmu odbyło się spotkanie na temat ˝Organizacje pozarządowe - partner czy petent˝. Naturalny optymizm, który towarzyszy w pracy organizacjom III sektora, starano się podtrzymać serią sympatycznych deklaracji eksponujących fakt, że NGO były, są i będą pożądanym partnerem dla władzy. Znamienne jest to, że z pewnością wszyscy uczestnicy spotkania znali już tekst ustawy o finansach publicznych, w której zapisach nie potraktowano organizacji pozarządowych jako partnera. Wyrażane w trakcie spotkania obawy o los III sektora w zakresie jego finansowania i traktowania go przez urząd skarbowy nie zostały rozwiane. Ostatnie tygodnie potwierdzają, że były one w pełni uzasadnione. Przykłady z Federacji Polskich Banków Żywności pozarządowej organizacji charytatywnej, która poprzez swoich członków (banki żywności) wspiera bezpłatną żywnością ponad 500 stowarzyszeń, placówek i instytucji pomocy społecznej, są porażające.    Problem nr 1. Dotacje z jednostek samorządu terytorialnego. Art. 118 ww. ustawy mówi: Z budżetu jednostki samorządu terytorialnego mogą być udzielane dotacje wyłącznie imiennie określonym podmiotom publicznym i tylko na cele publiczne związane z realizacją zadań określonego stopnia samorządu terytorialnego.    Aplikujące do jednostek samorządu terytorialnego banki żywności w odpowiedzi słyszą, że nie są podmiotem publicznym, gdyż takimi są tylko ogniwa administracji publicznej oraz samorządy. Wprawdzie art. 5 ust. 2 tej ustawy mówi, że sektor finansów publicznych dzieli się na sektor rządowy i sektor samorządowy, ale nie jest to odpowiedź na pytanie, co ustawodawca ukrył pod nigdzie nie wyjaśnioną definicją podmiotu publicznego. Taki zapis świetnie służy jako pretekst, aby nie uwzględniać dotacji NGO. Potrzebna jest interpretacja, co się pod tym kryje. Jeżeli nie uwzględni jednak ona interesu organizacji pozarządowych, potrzebna jest nowela ustawy dająca szansę na przeżycie III sektora.    Problem nr 2. Zwolnienie z podatku VAT organizacji pozarządowych szczególnie ˝non-profit˝. Jeden z urzędów skarbowych w Warszawie, za bezpłatnie pozyskaną i darmowo rozdaną żywność przez wielce zasłużony dla misji bank żywności w Polsce Warszawski Bank Żywności SOS, oczekuje od niego zapłaty podatku VAT w kwocie ok. 74 tys. zł. Utrzymanie w mocy tej decyzji jest równoznaczne z zaniechaniem przez niego działalności, tym bardziej że na rok bieżący nie zwolniono go także z podatku VAT, co spowodowało konieczność zawieszenia działalności. Czyżby żywność dla wielu biednych, bezdomnych czy samotnych ludzi w ten trudny zimowy czas nie była w Warszawie i okolicy potrzebna? Pikanterii tej kwestii dodaje fakt, że aby uzyskać zwolnienie z nieustalania i poboru podatku VAT, rok wcześniej organizacja pozarządowa musi zaplanować poziom darczynności ludzi oraz darczyńców instytucjonalnych, aby mieć bazę do symulacji wielkości podatku VAT, tj. na kwotę, która musi być wpisana do wniosku o zwolnienie na adres właściwego urzędu skarbowego (sic!).    Panie Premierze! Podczas wyżej wspomnianego spotkania w dniu 9 stycznia, uznając niedorzeczność opisanego trybu, publicznie zadeklarował pan zainteresowanie się zapisem art. 22 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej w odniesieniu do przytoczonego przez Federację Polskich Banków Żywności. Zaistniała sytuacja grozi wstrzymaniem działalności Banku Żywności SOS. Kolejną szkodą tego postępowania jest konstatacja, że działanie zgodnie z prawem nie popłaca. Prowadzenie ewidencji pod kątem podatku VAT, co ma zmniejszać zakres szarej strefy, przynosi taki efekt.    Zwracam się zatem z prośbą o podjęcie działań mających na celu stworzenie korzystnego, stabilnego i wewnętrznie spójnego systemu zwolnień z podatku VAT wobec organizacji pozarządowych.    Oczekuję na szybką odpowiedź i podjęcie właściwych kroków.    Poseł Ireneusz Niewiarowski    Warszawa, dnia 26 lutego 1999 r.