Debaty sejmoweIX Kadencja

Interpelacja w sprawie praktyk wyprowadzania części majątku prywatyzowanych spółek

   Szanowna Pani Minister! W dniu 21 marca 2001 r. w ˝Gazecie Wyborczej˝ ukazał się artykuł Witolda Gadomskiego pt. ˝Wydmuszki Balfoura˝. Artykuł dotyczy operacji finansowych przeprowadzanych w Polsce przez pana Neila Balfoura, zmierzających do wyprowadzania między innymi z prywatyzowanych firm aktywów. Sprawa dotyczy byłego przedsiębiorstwa państwowego Zakłady Hutnicze Metali Wysokotopliwych ˝Polam˝ w Warszawie, które we wrześniu 1996 r. zostało przekształcone w spółkę akcyjną ˝Polam Warszawa˝, zawiązaną przez pracowników p.p. ˝Polam˝. Prywatnym inwestorem został pan Włodzimierz Soporek. Umowa prywatyzacyjna p.p. ˝Polam˝ przewidywała przejęcie przez ˝Polam Warszawa˝ SA majątku p.p. ˝Polam˝ w leasing za cenę 2 mln zł powiększoną o 6 mln zł w ratach rozłożonych na 10 lat. Dodatkowo umowa zobowiązywała ˝Polam Warszawa˝ SA do utrzymania dotychczasowej produkcji i dokonania inwestycji w rozwój spółki na kwotę 2 mln zł. Umowa prywatyzacyjna przewidywała ponadto, że ˝Polam Warszawa˝ SA nie ma prawa odsprzedać przyjętego od skarbu państwa majątku. W przypadku niedotrzymania tych warunków spółka zobowiązana była do zapłaty kary w wysokości pełnej opłaty prywatyzacyjnej (8 mln zł) oraz kwoty niezrealizowanych inwestycji. W momencie prywatyzacji pp. ˝Polam˝ dysponowało nowoczesnymi maszynami i urządzeniami produkcyjnymi, budynkami oraz placem przy ul. Prostej 69 w Warszawie w postaci prawa do dzierżawy wieczystej.    Wkrótce strategiczny inwestor ˝Polam Warszawa˝ SA pan Soporek rozpoczął operację skupowania od pracowników spółki ich akcji. W ten sposób przejął on około 90% akcji ˝Polam Warszawa˝ SA. Równocześnie spółka rozpoczęła spłatę rat leasingowych skarbowi państwa. W tym celu spółka pożyczyła od jednej z firm kontrolowanych przez pana Neila Balfoura, bliskiego przyjaciela pana Soporka, konieczną kwotę. Niedługo potem pan Balfour został członkiem Rady Nadzorczej ˝Polam Warszawa˝ SA. Ze spółki wyodrębniony został nowy podmiot ˝Polam Nieruchomości˝ sp. z o.o., która stała się użytkownikiem placu przy ul. Prostej 69 w Warszawie oraz budynków i innych gruntów przekazanych spółce w formie aportu. Niedługo potem nieruchomość owa została przejęta w ramach zamiany długu przez spółkę Polska Trust, będącej w posiadaniu panów Soporka i Balfoura. Operacja ta miała na celu przede wszystkim przejęcie cennej nieruchomości - placu przy ul. Prostej. W momencie przejmowania nieruchomości została ona wyceniona na 14 mln zł. Dziś Polska Trust wycenia plac przy ul. Prostej 69 na 12,5-15 mln USD.    Z całą pewnością wartość nieruchomości w momencie jej przejęcia przez spółkę Polska Trust została drastycznie zaniżona. Co więcej, wszystkie opisane w interpelacji operacje kapitałowe miały na celu wyłącznie wyprowadzenie z prywatyzowanej spółki wartościowego majątku. Jest to kolejny przykład patologii procesów prywatyzacyjnych w Polsce. Umowa prywatyzacyjna nie została zrealizowana. Przede wszystkim spółka pozbyła się dużej części swego majątku, m.in. placu przy ul. Prostej. Ponadto produkcja została w znacznym stopniu ograniczona i nastąpiła redukcja zatrudnienia. Nie dokonano wreszcie inwestycji na zapisaną w umowie kwotę 2 mln zł. Mimo to jednak kontrola przeprowadzona w lutym 2001 r. na zlecenie Ministerstwa Skarbu Państwa nie wykazała naruszenia umowy prywatyzacyjnej. Co ciekawe, kontrola ta nie została przeprowadzona przez urzędników MSP, lecz została zlecona z niewiadomych powodów prywatnej spółce. Wobec przytoczonych powyżej faktów przyjęcie przez kierownictwo Ministerstwa Skarbu Państwa wyników kontroli świadczy albo o totalnej ignorancji albo też o zamierzonej ochronie interesów panów Baufoura i Soporka ze strony urzędników państwowych.    Obecnie wydaje się jednak, że nawet w przypadku urzędowego stwierdzenia naruszenia umowy prywatyzacyjnej egzekucja przewidzianych umową kar będzie trudna, bowiem spółka została pozbawiona istotnej części swojego majątku. Zawiódł niestety nadzór ze strony Ministerstwa Skarbu Państwa nad prywatyzowaną spółką. W wyniku operacji przeprowadzonych przez panów Balfoura i Soporka szkody poniosła spółka oraz skarb państwa.    Pani minister, jak pani minister ocenia wskazane w interpelacji praktyki wyprowadzania części majątku prywatyzowanych spółek?    Jakie działania zamierza pani minister podjąć, aby w przyszłości uchronić prywatyzowane spółki przed takimi praktykami?    Czy w omówionej sprawie zamierza pani minister podjąć odpowiednie środki?    Z poważaniem    Poseł Bogdan Lewandowski    Toruń, dnia 21 marca 2001 r.