Debaty sejmoweIX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie projektowanych zmian w organizacji i funkcjonowaniu Generalnego Inspektoratu Celnego oraz jego struktur terenowych

   Wielce Szanowny Panie Marszałku! W nawiązaniu do pisma z dnia 22 listopada 2001 r. (sygn. SPS-0202-100/01), przy którym przekazano interpelację pani poseł Genowefy Wiśniowskiej w sprawie projektowanych zmian w organizacji i funkcjonowaniu Generalnego Inspektoratu Celnego oraz jego struktur terenowych, przedstawiam poniższe wyjaśnienia.    1. Działalność Inspekcji Celnej była przedmiotem analizy ministra finansów. Na polecenie ministra finansów GIC przygotowywał kwartalne i roczne raporty z działalności. W związku z powyższym minister finansów był systematycznie informowany o funkcjonowaniu tej służby. Z wewnętrznych ocen wynikało, iż szczególnie niepokojący był niski poziom orzeczonych kwot w porównaniu z wnioskami wymiarowymi (np. w 2000 r. z wniosków wymiarowych na łączną kwotę ok. 698 mln orzeczono jedynie 76 mln, ściągnięto tylko 7 mln). Relacja ta świadczy o ˝sztucznym˝ formułowaniu wniosków wymiarowych, bez uzasadnienia prawnego lub bez zebrania właściwego materiału dowodowego. Takie działania, nie przynosząc konkretnych rezultatów, powiększają jedynie niepotrzebne koszty i angażują inne służby kontrolne (urzędy skarbowe, organy celne). Wymownym argumentem dotyczącym oceny efektywności działań podejmowanych przez Inspekcję Celną jest porównanie wyegzekwowanych należności (w 2000 r. 7 mln zł) z szacowaną skalą przemytu, np. papierosów (ok. 547 mln paczek rocznie o szacunkowej wartości ok. 2 mld zł).    Rząd nie zamierza zlikwidować zadań wykonywanych uprzednio przez Inspekcję Celną, a jedynie zlikwidować strukturę organizacyjną. Zdaniem Ministerstwa Finansów zadania wykonywane przez Inspekcję Celną są potrzebne i celowe, ale zadania te mogą być wykonywane jeszcze lepiej, efektywniej i skuteczniej przez Komendę Główną Policji i resort finansów przy jednoczesnym obniżeniu kosztów ich realizacji. Powielanie struktur generuje wyższe koszty, ponieważ każda autonomiczna służba ma swój odrębny aparat obsługi (komórki o charakterze organizacyjnym, komórki prawne, pracownicy na stanowiskach pomocniczych, np. kierowcy, sprzątaczki). Zamiarem Rady Ministrów nie są, jak już wspomniano, radykalne cięcia w postaci likwidacji służby i zwolnienia wszystkich pracowników, a jedynie lepsze wykorzystanie zarówno osób zatrudnionych obecnie w Inspekcji Celnej, jak i istniejącego majątku w strukturach Komendy Głównej Policji i resortu finansów przy jednoczesnym obniżeniu kosztów i wzmocnieniu kompetencji.    2. Dotychczasowe zadania Inspekcji Celnej mają zostać podzielone pomiędzy Komendę Główną Policji oraz generalnego inspektora kontroli skarbowej. W chwili obecnej Inspekcja Celna realizuje szereg zadań związanych ze ściśle fiskalnym charakterem, są to przede wszystkim kompetencje dotyczące szeroko rozumianej kontroli podmiotów dokonujących obrotu towarowego z zagranicą, w tym kontrola poprawności ustalania wartości celnej, prawidłowości stosowania kodów PCN (taryfikacja towarów) i stawek celnych. Również większość pozostałych kompetencji można zaliczyć do zadań o charakterze fiskalnym. Do najważniejszych z nich należą:    1) ujawnianie składników majątkowych podmiotów zobowiązanych do uiszczania należności celnych lub osób podejrzanych o czyny karalne w celu zapewnienia skuteczności poboru tych należności albo wykonania ewentualnych orzeczeń karnych,    2) uprawnienie do gromadzenia, przetwarzania, sprawdzania uzyskanych w sposób poufny lub tajny informacji dotyczących podmiotów dokonujących obrotu towarowego z zagranicą.    Taki zakres przedmiotowy działania Inspekcji Celnej przemawia za włączeniem jej, w tej części, w struktury resortu finansów.    Komenda Główna Policji przejmie dotychczasowe kompetencje Inspekcji Celnej w zakresie rozpoznawania, wykrywania i zwalczania przestępstw i wykroczeń w zakresie obrotu towarowego z zagranicą oraz zapobiegania im, a w szczególności:    - nielegalnego obrotu z zagranicą środkami odurzającymi i substancjami psychotropowymi, bronią i materiałami jądrowymi i promieniotwórczymi oraz wprowadzania na polski obszar celny odpadów i szkodliwych substancji chemicznych,    - przestępstw związanych z obrotem z zagranicą towarami i technologiami objętymi kontrolą międzynarodową, naruszających prawa ochrony dóbr kultury narodowej i ochrony własności intelektualnej.    Z uwagi na toczące się aktualnie prace nad ostatecznym modelem struktury administracji rządowej trudno jednoznacznie przesądzić o ostatecznym kształcie organizacyjnym pionu w ramach resortu finansów, który będzie realizował dotychczasowe zadania Inspekcji Celnej.    3. W efekcie przeprowadzonych zmian zatrudnienie w resorcie finansów, Komendzie Głównej Policji znajdą dotychczasowi funkcjonariusze Inspekcji Celnej i większa część członków korpusu służby cywilnej. Redukcja może dotyczyć jedynie części pracowników pionu obsługi.    Wyrażam przekonanie, iż powyższe wyjaśnienia zostaną uznane przez pana marszałka za wystarczające.    Z wyrazami szacunku    Sekretarz stanu    Wiesław Ciesielski    Warszawa, dnia 13 grudnia 2001 r.