Debaty sejmoweIX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie wysokości rewaloryzacji wkładów na książeczkach mieszkaniowych w PKO BP

   Szanowny Panie Marszałku! W nawiązaniu do pisma pana marszałka z dnia 28 marca 2002 r., znak: SPS-0202-998/02, uprzejmie przedstawiam odpowiedź na interpelację pana posła Alfreda Budnera, dotyczącą waloryzacji wkładów na książeczkach mieszkaniowych w PKO BP SA.    System oszczędzania na książeczkach mieszkaniowych jest systemem oszczędzania celowego. Oznacza to, że właściciele książeczek mieszkaniowych, którzy dokonują ich likwidacji w związku z zaspokojeniem swych potrzeb mieszkaniowych w formach określonych obowiązującymi przepisami, uzyskują premię gwarancyjną, której celem jest zrekompensowanie wzrostu cen w budownictwie mieszkaniowym. Natomiast w przypadku likwidacji książeczki mieszkaniowej w innym celu, niż określone odpowiednimi przepisami, jej właściciel uzyskuje zwrot zgromadzonego wkładu powiększonego o należne oprocentowanie.    Zgodnie z umową zawartą z bankiem, oszczędności zgromadzone na książeczkach mieszkaniowych podlegają waloryzacji w dwóch formach:    - oprocentowania wkładów, którego wysokość określają samodzielnie banki,    - premii gwarancyjnej, pod warunkiem przeznaczenia wkładów na określone cele związane z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych.    Premia gwarancyjna przysługuje od wpłat wnoszonych w latach (kwartałach), dla których wzrost ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego w kwartale złożenia wniosku w stosunku do ceny ustalonej dla roku (kwartału) wniesienia wpłat jest wyższy od oprocentowania tych wpłat, obliczanego narastająco od roku (kwartału) dokonania wpłat do kwartału złożenia wniosku.    Zasady oprocentowania wkładów, jak również obliczania premii gwarancyjnej od wpłat gromadzonych na książeczkach mieszkaniowych zostały pierwotnie określone w Zarządzeniu nr B/3/VIII/86 prezesa Narodowego Banku Polskiego z dnia 24 lutego 1986 r. w sprawie wprowadzenia ˝Postanowień dla właścicieli oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych PKO wystawianych po 1 stycznia 1983 r.˝, które mają charakter regulaminu bankowego. Sposób obliczania premii gwarancyjnej, określony w §8 obecnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 maja 1996 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania premii gwarancyjnej, a także jej zwrotu oraz trybu rozliczeń z bankami z tytułu refundacji wypłaconych premii (DzU z 1996 r. nr 59, poz. 259, z 1997 r. nr 144 poz. 963, z 2001 r. nr 15, poz. 159 i nr 118 poz. 1254), nie różni się co do zasad od regulacji określonych w Postanowieniach (...).    Premię od wpłat wniesionych w danym roku (kwartale) bank oblicza jako iloczyn łącznych wpłat wniesionych w danym roku (kwartale) i różnicy między ilorazem cen 1 m2 powierzchni użytkowej właściwych dla kwartału złożenia wniosku i dla roku (kwartału) wniesienia wpłat, pomniejszonym o 1, a składaną stopą procentową między rokiem (kwartałem) wniesienia wpłat a kwartałem, w którym złożony został wniosek. Wzór, według którego oblicza się premię, określa załącznik do podanego wyżej rozporządzenia. Cena 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za okresy kwartalne ustalana jest przez prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, w porozumieniu z ministrem finansów, przy uwzględnieniu danych Głównego Urzędu Statystycznego dotyczących kosztów budownictwa mieszkaniowego w poszczególnych województwach.    Przez ponad 30 lat system celowego oszczędzania na książeczkach mieszkaniowych przewidywał możliwość wykorzystania zgromadzonych środków jedynie na wkład mieszkaniowy lub budowlany w spółdzielni mieszkaniowej, bądź na budownictwo indywidualne.    Począwszy od 1993 r., na skutek istotnych zmian w strukturze inwestorskiej, wyrażających się rozwojem własnościowych form budownictwa mieszkaniowego, katalog zdarzeń uprawniających do uzyskania premii gwarancyjnej zaczął ulegać znacznemu rozrzeszaniu. W rezultacie, obecnie obowiązujące przepisy umożliwiają uzyskanie premii gwarancyjnej m.in. z tytułu wszelkich form odpłatnego nabycia domu lub lokalu, w tym także od osób fizycznych. Osoby, których nie stać na nabycie mieszkania, mogą uzyskać premię gwarancyjną np. z tytułu zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, budowanego w ramach towarzystw budownictwa społecznego przy udziale środków pochodzących z Krajowego Funduszu Mieszkaniowego.    Chciałbym także zwrócić uwagę pana posła na możliwość dokonywania cesji książeczek mieszkaniowych pomiędzy szeroko zakreślonym kręgiem osób bliskich. Sprzyja to możliwości dokonania przelewu praw do wkładu oszczędnościowego na rzecz osoby, która dokonuje czynności stwarzającej uprawnienie do uzyskania premii gwarancyjnej.    Jednocześnie pragnę poinformować, że na refundację wypłaconych przez banki premii gwarancyjnych w 2000 r. wydatkowano ze środków budżetu państwa blisko 1,4 mld zł, a w 2001 r. ponad 2,3 mld zł. W ubiegłym roku zlikwidowano 232,6 tys. książeczek mieszkaniowych z prawem do premii gwarancyjnej, tj. o 33,7% więcej niż w roku 2000. Średnia premia gwarancyjna z tytułu likwidacji jednej książeczki mieszkaniowej wyniosła w 2001 r. ok. 6,7 tys. zł. Podane przez pana posła przykłady bardzo niskich wypłat z tytułu zlikwidowania książeczek mieszkaniowych należy zatem odnieść do sytuacji, w których likwidacje te nie są związane z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych właścicieli książeczek.    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Jacek Bartkiewicz    Warszawa, dnia 17 kwietnia 2002 r.