Debaty sejmoweIX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie strategii prywatyzacji sektora energetycznego

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z interpelacją pani poseł Renaty Szynalskiej z dnia 9 lutego 2001 r. (znak MP-0202-6341/01) dotyczącą prywatyzacji Północnej Grupy Zakładów Energetycznych (G-8) w kontekście strategii prywatyzacji sektora elektroenergetycznego na wstępie chciałabym omówić ogólne uwarunkowania prowadzonych procesów prywatyzacji sektora elektroenergetycznego.    Prywatyzacja polskiej elektroenergetyki to ogromne przedsięwzięcie, od którego powodzenia zależeć będzie pośrednio kondycja całej gospodarki polskiej. Z uwagi na strategiczny charakter tego sektora procesy jego restrukturyzacji muszą być prowadzone w sposób, który zagwaranatuje zachowanie bezpieczeństwa energetycznego kraju. Prywatyzacja nie może więc być zespołem chaotycznych i niespójnych działań podejmowanych zarówno przez MSP, jak i przez inne podmioty uczestniczące w ich realizacji. Należy podkreślić, że działalność ministra skarbu państwa w zakresie realizacji procesów prywatyzacyjnych w sektorze elektroenergetycznym opiera się na obowiązujących aktach prawnych, w tym zwłaszcza na ustawie o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (DzU z 1996 r. nr 118, poz. 561, z późn. zm.). Ponadto minister skarbu państwa zobligowany jest do realizacji kierunków prywatyzacji wyznaczonych przez Radę Ministrów, a wyrażonych w przyjętym w dniu 16 maja 2000 r. dokumencie pt. ˝Zintegrowany harmonogram prywatyzacji sektora elektroenergetycznego i wprowadzenia rynku energii elektrycznej˝. Dokument ten został opracowany przez Stałą Grupę Koordynacyjną ds. Energetyki działającą przy Komitecie Ekonomicznym Rady Ministrów, w skład której wchodzą przedstawiciele ministra gospodarki, ministra finansów, ministra spraw wewnętrznych i administracji, Urzędu Regulacji Energetyki, ministra skarbu państwa, a przewodniczy jej prezes Urzędu Ochrony Konsumentów i Konkurencji. Ponadto dokument ten był przedmiotem wielomiesięcznych uzgodnień na szczeblu parlamentarnym, międzyresortowym, jak również konsultowany był ze środowiskami związanymi z szeroko rozumianą energetyką, w tym przede wszystkim ze środowiskami społecznymi. Rozpoczęcie konkretnych procesów prywatyzacyjnych poprzedzone zostało przygotowaniem przez renomowane firmy doradcze na zlecenie MSP analiz podsektorów wytwarzania oraz dystrybucji. Z uwagi na lokalny charakter elektrociepłowni nie zostały one objęte analizą podsektora wytwarzania. W granicach opisanych wyżej ram prawnych oraz w oparciu o wspomniane wyżej analizy podsektorów podejmowane są decyzje dotyczące konkretnych procesów prywatyzacyjnych. Obecnie trwają prace nad zmianami do realizowanej strategii i harmonogramu prywatyzacji sektora elektroenergetycznego, które mają na celu optymalizację procesów restrukturyzacji spółek sektora zgodnie z postulatami zmian zgłaszanymi do obecnie obowiązującego dokumentu.    Poniżej chciałabym przedstawić stanowisko MSP w odniesieniu do przekazanych w interpelacji pytań:    Ad 1. Polska energetyka od kilku lat realizuje programy dostosowawcze sektora do nowych rynkowych warunków funkcjonowania gospodarki, zmierzające do restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstw elektroenergetycznych z uwzględnieniem występujących w Polsce uwarunkowań społeczno-gospodarczych.    Główne cele strategii prywatyzacji elektroenergetyki to:    1. Ochrona konsumentów poprzez tworzenie wolnego rynku energii.    2. Zachowanie bezpieczeństwa energetycznego.    3. Stworzenie odpowiedniej bazy kapitałowej gwarantującej konkurencyjność w aspekcie integracji z krajami Unii Europejskiej.    4. Wzrost efektywności działania sektora.    5. Optymalizacja zabezpieczenia socjalnego pracowników podsektora.    6. Optymalizacja przychodów z prywatyzacji.    Prowadzenie procesów prywatyzacyjnych z uwzględnieniem opisanych wyżej celów powinno przyczynić się do poprawy konkurencyjności całej gospodarki, zmniejszenia zanieczyszczenia środowiska w efekcie realizacji inwestycji proekologicznych, racjonalizacji użytkowania paliw i energii. Wszystko to służyć ma przygotowaniu polskich przedsiębiorstw elektroenergetycznych do konkurowania na wolnym rynku energii, co ma szczególnie istotne znaczenie w perspektywie przystąpienia Polski do Unii Europejskiej.    Ad 2. Dotychczasowe doświadczenia związane z prywatyzacją elektroenergetyki dowodzą dużego zainteresowania inwestorów zagranicznych przedsiębiorstwami tego sektora. Aby to zainteresowanie podtrzymać, należy kontynuować rozpoczęte procesy związane z deregulacją sektora elektroenergetycznego. Oznacza to z jednej strony konieczność dalszej prywatyzacji spółek ze wszystkich podsektorów, z drugiej zaś strony niezbędna jest dalsza liberalizacja rynku energii. W związku z powyższym należy podkreślić, że tworzenie przejrzystego i konkurencyjnego rynku energii jest najlepszym sposobem na zapewnienie silnej pozycji negocjacyjnej skarbu państwa wobec inwestorów zagranicznych, a także jest to najlepsza droga do stworzenia silnego i zdolnego do konkurowania na rynku europejskim sektora elektroenergetycznego.    Ad 3. Zdaniem MSP nie można zgodzić się z tezą zawartą w interpelacji, iż wysoka koncentracja podaży oferowanych do sprzedaży akcji przedsiębiorstw elektroenergetycznych osłabia pozycję sprzedającego, umożliwiając jednocześnie inwestorom nabycie akcji na niekorzystnych dla skarbu państwa warunkach. W sytuacji, gdy znany jest kalendarz wprowadzania zasady TPA, a także z uwagi na fakt zbliżającego się przystąpienia Polski do Unii Europejskiej opóźnianie prywatyzacji przedsiębiorstw elektroenergetycznych może przyczynić się do spadku ich atrakcyjności. W tej sytuacji znacznie korzystniejsze jest objęcie procesami prywatyzacji jak największej części sektora. W opinii MSP nie pociągnie to za sobą ryzyka spadku zainteresowania inwestorów, a co za tym idzie osłabienia pozycji negocjacyjnej skarbu państwa z uwagi na fakt, że obecne zainteresowanie ze strony inwestorów znacznie przekracza ofertę prywatyzacyjną Ministerstwa Skarbu Państwa. Należy podkreślić, że każda zakończona prywatyzacja przyczynia się natomiast do zwiększenia atrakcyjności całego sektora oraz zwiększa wiarygodność Polski w oczach inwestorów.    Ad 4. Kolejnym zagadnieniem poruszonym w interpelacji jest konieczność przyspieszenia procesów prywatyzacji w podsektorze wytwarzania przy jednoczesnym spowolnieniu prywatyzacji dystrybucji. Chciałabym podkreślić, że zagadnienie to jest przedmiotem wnikliwych analiz, które dowodzą, iż istotnie konieczne jest przyspieszenie prywatyzacji podsektora wytwarzania, co nie powinno jednak doprowadzić do spowolnienia prywatyzacji dystrybucji. W tym kierunku zmierzają propozycje zmian do harmonogramu prywatyzacji, nad którymi prowadzone są obecnie prace. Zakładają one zakończenie prywatyzacji jeszcze w 2001 r. Elektrowni Rybnik SA oraz Elektrowni Skawina SA. Ponadto do prywatyzacji mają zostać przygotowane pozostałe elektrownie systemowe, co pozwoli na przyspieszenie procesów prywatyzacji podsektora wytwarzania względem podsektora dystrybucji. Należy jednak podkreślić, iż sektor elektroenergetyczny stanowi całość, która nie może zostać poddana jedynie częściowej restrukturyzacji. Nieefektywny i niedoinwestowany sektor dystrybucji mógłby stać się istotną przeszkodą we wprowadzaniu zliberalizowanego rynku energii, co w konsekwencji odbiłoby się również na kondycji sektora wytwarzania. Przyjęty kalendarz otwierania rynku energii na konkurencję, powstający podsektor obrotu, a także bliska perspektywa konkurowania na europejskim rynku energii stanowią wyzwania, którym zarówno spółki dystrybucyjne, jak również spółki sektora wytwarzania mogą nie podołać w przypadku zaniechania ich prywatyzacji.    Ad 5. Z uwagi na fakt, że z dniem 5 grudnia 2005 r. nastąpi pełna liberalizacja rynku energii w związku z upowszechnieniem się zasady TPA, MSP już w chwili obecnej uwzględnia ten fakt w trakcie negocjacji z inwestorami. W opinii MSP wprowadzenie zasady TPA nie przełoży się wprost na wzrost wartości sieci dystrybucyjnej, a opóźnienia w prywatyzacji spółek dystrybucyjnych mogą wręcz przyczynić się do obniżenia ich wartości. Będzie to związane ze zwiększaniem dynamiki działania przez spółki podsektora obrotu energią elektryczną oraz z obowiązkiem udostępniania sieci przesyłowej przez spółki dystrybucyjne podmiotom trzecim. Właśnie dlatego jest tak istotne, aby objąć procesami restrukturyzacyjnymi również spółki dystrybucyjne.    Ad 6. Zaproponowane zmiany do strategii prywatyzacji sektora elektroenergetycznego zakładają wprowadzenie obok dotychczasowego modelu oferowania do sprzedaży w pierwszym etapie prywatyzacji pakietu mniejszościowego (25% akcji dla podsektora dystrybucji, 45% w miejsce dotychczasowych 35% akcji dla elektrowni zawodowych oraz 45% akcji dla elektrociepłowni) możliwości oferowania w pierwszym etapie od razu pakietu większościowego. Należy jednak podkreślić, że celowość oferowania pakietu większościowego w pierwszym etapie prywatyzacji powinna wynikać z analiz przedprywatyzacyjnych, a ponadto rozwiązanie takie powinno uzyskać akceptację społeczną w samej spółce. Do czasu zrealizowania programu inwestycyjnego skarb państwa zachowa co najmniej 25% + 1 akcję w każdej z prywatyzowanych spółek. W celu zagwarantowania konkurencji w sektorze elektroenergetycznym przyjęta zostanie zasada sprzedaży jednemu inwestorowi do 15% udziału w rynku.    Odnosząc się do powołanego przykładu spółek dystrybucyjnych wchodzących w skład tzw. Północnej Grupy Zakładów Energetycznych, informujemy, że z uwagi na fakt, że zaproponowane zmiany do strategii prywatyzacji nie uzyskały jeszcze akceptacji Rady Ministrów, Grupa G-8 będzie prywatyzowana na dotychczasowych zasadach, tzn. w pierwszym etapie prywatyzacji zostanie zaoferowane do 25% akcji każdej ze spółek grupy. MSP rozważa ponadto możliwość zobowiązania inwestora wyłonionego dla Grupy G-8 do złożenia oferty kupna akcji jednej z następujących elektrowni: Stalowa Wola, Kozienice, Ostrołęka, Dolna Odra.    Podsumowując, chciałabym zwrócić uwagę, że dotychczasowy przebieg procesów prywatyzacji spółek sektora elektroenergetycznego dowodzi słuszności wybranej strategii. W interesie skarbu państwa, prywatyzowanych spółek oraz całej gospodarki jest kontynuowanie, a nawet intensyfikacja rozpoczętych procesów. Doceniając zainteresowanie prywatyzacją tej kluczowej dla gospodarki branży, chciałabym zapewnić o otwartości na wszelkie krytyczne uwagi, które zostaną wzięte pod uwagę w trakcie prowadzenia procesów prywatyzacyjnych.    Z poważaniem    Minister    Aldona Kamela-Sowińska    Warszawa, dnia 28 marca 2001 r.