Debaty sejmoweIX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie uregulowania zasad służby kontraktowej w wojsku w powiązaniu z uprawnieniami emerytalnymi

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację pana posła Jana Sieńki w sprawie uregulowania zasad służby kontraktowej w wojsku w powiązaniu z uprawnieniami emerytalnymi (5339), uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.    Pragnę zapewnić, iż Ministerstwo Obrony Narodowej dostrzega potrzebę uregulowania zasad nabywania uprawnień emerytalnych przez żołnierzy zawodowych zarówno służby stałej, jak też pełniących ją w formie służby kontraktowej. Problem poruszony przez pana posła w zasadzie nie dotyczy żołnierzy, którzy rozpoczęli służbę po dniu 1 stycznia 1999 r., tj. po wejściu w życie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU nr 162, poz. 1118, z późn. zm.). Podlegają oni obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu i resort obrony narodowej odprowadza składki za nich do wybranych funduszy emerytalnych. Rozwiązanie kontraktu, jego przedłużenie czy też przyjęcie żołnierza do służby stałej nie zmienia jego uprawnień emerytalnych.    Zupełnie inaczej wygląda sytuacja żołnierzy zawodowych, którzy pozostawali w służbie w chwili wejścia w życie przywołanej wyżej ustawy. Warunki nabywania prawa do emerytury i renty tej grupy żołnierzy, a także funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Służby Więziennej i Państwowej Straży Pożarnej (oraz ich rodzin) określają resortowe ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym tych osób. Problem pojawia się wtedy, gdy żołnierz rozpoczął służbę wojskową przed 1 stycznia 1999 r. i zostaje zwolniony przed wysłużeniem 15 lat lub gdy kontrakt nie zostaje przedłużony łącznie na okres powyżej 15 lat. Za takiego żołnierza resort obrony narodowej nie odprowadza składek na ubezpieczenie społeczne, tj. emerytalne i rentowe. Będzie on miał w przyszłości prawo do emerytury ˝cywilnej˝ w oparciu o kapitał początkowy naliczony na dzień 31 grudnia 1998 r. oraz wysokość kapitału zgromadzonego w wyniku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne w związku z podjęciem po zwolnieniu ze służby działalności objętej obowiązkiem tego ubezpieczenia. Należy zaznaczyć, że poza kapitałem początkowym (naliczanym na udokumentowany wniosek zainteresowanego) z powodu nieodprowadzania składek nie jest gromadzony kapitał za okres służby po dniu 1 stycznia 1999 r. Zatem sytuacja, w której żołnierz zawodowy nie ma możliwości dosłużenia do 15 lat (nieprzedłużony kontrakt, zlikwidowany garnizon), uprawniających go do resortowych świadczeń emerytalnych nie znalazła swego odbicia w funkcjonujących obecnie rozwiązaniach ustawowych, powodując gorsze uregulowania dla tej grupy żołnierzy.    W związku z przedstawioną sytuacją już w 1999 r. Ministerstwo Obrony Narodowej oraz pozostałe resorty ˝mundurowe˝ wielokrotnie przedstawiały projekty stosownych zmian ustawowych. Proponowano m.in., aby dla żołnierzy nieposiadających 15 lat wysługi wojskowej kapitał był naliczany na dzień zwolnienia z wojska. Do takiego rozwiązania negatywną opinię wyraziły ministerstwa pracy i finansów, proponując jednocześnie, aby resorty ˝mundurowe˝ opłacały w omawianych przypadkach zaległe składki. Takie rozwiązanie byłoby mniej korzystne dla żołnierzy niemających 15 lat wysługi w stosunku do osób stale i regularnie opłacających składki. Jednorazowo opłacane na koniec służby składki nie byłyby bowiem inwestowane w fundusze emerytalne i nie rosłyby tak, jak składki pracowników lokowane w tych funduszach. Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż stan finansów państwa hamuje możliwość rozstrzygnięcia podniesionych kwestii.    Stosowne projekty uregulowania przedmiotowego problemu zgłaszane były podczas trwających w ubiegłym roku w parlamencie prac nad ustawą o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin oraz o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, która weszła w życie z dniem 1 stycznia br., jednakże ostatecznie nie zostały w niej uwzględnione.    Inne alternatywne rozwiązanie ustawowe dla żołnierzy i funkcjonariuszy opracowała jesienią ub. r. senacka Komisja Obrony Narodowej, w myśl którego służby mundurowe byłyby wyłączone z obowiązkowego ubezpieczenia społecznego, a obowiązywałby w stosunku do nich zaopatrzeniowy system emerytalny funkcjonujący do końca 1998 r. Ten projekt, jak do tej pory, nie został przedłożony Sejmowi. Niemniej jednak Ministerstwo Obrony Narodowej nadal będzie występować o wprowadzenie stosownych zapisów ustawowych, aby każdy z żołnierzy, niezależnie od formy pełnienia służby (stałej czy kontraktowej), miał zagwarantowane i szczegółowo sprecyzowane zasady nabywania i ustalania praw emerytalnych - czy to z systemu wojskowego, czy też powszechnego.    Przedstawiając powyższe wyjaśnienia, niech mi wolno będzie zaznaczyć, iż byłbym wielce zobowiązany za wsparcie działań resortu mających na celu ustawowe rozstrzygnięcie przedmiotowej problematyki.    Łączę wyrazy szacunku    Minister    Bronisław Komorowski    Warszawa, dnia 19 stycznia 2001 r.