Debaty sejmoweIX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie tendencji spadkowej w wydawaniu pieniędzy przez zagranicznych turystów w Polsce

   Szanowny Panie Marszałku! Przekazuję na ręce pana marszałka odpowiedź na interpelację poselską pana posła Seweryna Kaczmarka dotyczącą tendencji spadkowej w wydawaniu pieniędzy przez zagranicznych turystów w Polsce.    Wydatki na turystykę, zgodnie z definicją Światowej Organizacji Turystyki, to całkowite wydatki konsumpcyjne poniesione przez odwiedzającego lub w jego imieniu na jego podróż oraz pobyt w miejscu docelowym. Przychody z turystyki międzynarodowej to łączne wydatki osób odwiedzających dany kraj, w tym opłaty za transport międzynarodowy na rzecz miejscowych przewoźników oraz wszystkie przedpłaty na dobra i usługi odbierane w kraju docelowym. Należy do nich zaliczyć przychody od odwiedzających jednodniowych, poza przypadkami, kiedy ich wielkość usprawiedliwia ich wyodrębnienie.    Dane dotyczące wydatków cudzoziemców w Polsce są szacowane przez Główny Urząd Statystyczny na podstawie badań ankietowych ruchu granicznego. Średnia wartość wydatków zrealizowanych przez jednego cudzoziemca w 1996 r. wyniosła 243,98 zł (90,48 USD), w 1997 r. wzrosła do 331,71 zł (101,11 USD). W 1998 r. jeden cudzoziemiec wydał w Polsce średnio 264,13 zł (75,16 USD), tj. o 20,6% mniej niż rok wcześniej, w 1999 r. nastąpił dalszy spadek o 11,8% do poziomu 233,05 zł (58,72 USD). W pierwszej połowie 2000 r. średnia wartość wydatków przypadających na jednego cudzoziemca odwiedzającego Polskę wyniosła 185,68 zł (43,75 USD), co oznacza spadek o 20,7% w stosunku do analogicznego okresu 1999 r.    Najwyższą wartość wydatków przypadającą na jednego cudzoziemca odnotowuje się na granicy północno-wschodniej, jednocześnie jednak wartość ta od 1998 r. znacząco się obniża. W 1997 r. cudzoziemiec przekraczający granicę północno-wschodnią wydał średnio 723,39 zł, a w pierwszej połowie 2000 r. zaledwie 35,6% tej sumy, tj. 257,20 zł.    Załamanie tendencji wzrostowej średniej wartości wydatków cudzoziemców nastąpiło w 1998 r. na skutek znacznej dewaluacji rubla i innych walut krajów b. ZSRR, wywołanej kryzysem rosyjskim, co zmniejszyło opłacalność zakupów w Polsce oraz wprowadzanych zmian w przepisach: podwyższenie w 1998 r. cel wwozowych w Rosji i na Białorusi, a w 1999 r. na Ukrainie oraz wprowadzonych w 1998 r. nowych przepisów celnych utrudniających wywóz towarów z Polski.    Średnie wydatki cudzoziemców przekraczających granicę południową i zachodnią utrzymują się na stałym poziomie ok. 110-120 zł na granicy z Czechami i Słowacją oraz ok. 140-150 zł na granicy z Niemcami. Znacznie korzystniej kształtuje się łączny poziom wydatków cudzoziemców w Polsce. Po znacznym ograniczeniu globalnej kwoty wydatków cudzoziemców w 1998 r. (spadek o 25,1% do poziomu 10 392 mln zł) w 1999 r. odnotowano wzrost wydatków o 0,1 mld zł, a w I połowie 2000 r. dalszy wzrost o 2,3% w stosunku do analogicznego okresu rok wcześniej. Od 1998 r. obserwowane jest ograniczenie wydatków cudzoziemców na granicy północno-wschodniej i południowej. Zasadnicza część łącznej kwoty wydatków jest jednak ponoszona przez cudzoziemców przekraczających granicę zachodnią (63,8% w I półroczu 2000 r.) i stale zwiększa się.    Przeciętne wydatki odwiedzających jednodniowych (osoby niekorzystające z noclegu w Polsce) wyniosły w 1999 r. 38 USD, o ponad 1/4 mniej niż rok wcześniej. Tendencja spadkowa utrzymująca się od 1997 r. związana jest przede wszystkim z załamaniem się handlu targowiskowego i z coraz mniejszym zainteresowaniem odwiedzających jednodniowych, zwłaszcza Niemców, Czechów i Słowaków, zakupami w Polsce. Przeciętne wydatki tej grupy podróżnych z Niemiec obniżyły się o ponad 30%, a z Czech i Słowacji mniej więcej o połowę. Te tendencje spadkowe są skorelowane z obserwowanym od 1997 r. zmniejszaniem się obrotów na polskich targowiskach, stanowiących głównie miejsca zakupów dokonywanych przez cudzoziemców.    Według szacunków Instytutu Badań nad Gospodarką Rynkową w 1999 r. nastąpił dalszy spadek obrotów na największych polskich targowiskach. Tendencja spadkowa średniej wartości zakupów towarów i usług realizowanych w Polsce przez cudzoziemców przyczynia się do niższych dochodów budżetu państwa przede wszystkim z tytułu podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług oraz, w mniejszym stopniu, z podatków dochodowych. W tym miejscu należy zaznaczyć, iż dla budżetu państwa bardziej istotna niż przeciętne wydatki cudzoziemców jest łączna kwota poniesionych wydatków.    Wysokość wydatków ponoszonych przez turystów zdeterminowana jest wzrostem stawek akcyzy na alkohole i papierosy oraz paliwa płynne. Jednak znaczenie tego czynnika jest ograniczone i zależy od kształtowania się szeregu zmiennych, takich jak ceny towarów akcyzowych w poszczególnych krajach oraz obowiązujący kurs wymiany walut.    Reasumując należy stwierdzić, iż ceny towarów akcyzowych w krajach Unii Europejskiej są znacznie wyższe niż w Polsce (największa część wydatków na terenie Polski dokonywana jest przez turystów przekraczających granicę zachodnią), dlatego też nie wydaje się, by wzrost stawek akcyzy zasadniczo wpływał na wysokość zakupów towarów i usług przez cudzoziemców, a ewentualne podwyżki stawek akcyzy wpływają w ograniczonym zakresie na ceny produktów, gdyż akcyza stanowi tylko część ceny poszczególnych towarów. Wyszczególnienie Jednostka Stawka podatkuakcyzowegona koniec 2000 r. (zł) Udział akcyzy w ceniereprezentatywnegowyrobu (%) Paliwa silnikowe 1 litr(benzyna bezołowiowa) 1,26 37,7 Wyroby spirytusowe 0,5 litra(40% spirytusu) 12,04 46,3 Wyroby winiarskie 0,75 litra 0,84 21,0 Piwo 0,5 litra 0,36 14,5 Wyroby tytoniowe 20 sztuk 1,72 49,0    Rząd podjął działania zmierzające do poprawy warunków zakupu towarów przez cudzoziemców w Polsce. Zgodnie z art. 21a ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ˝osoby fizyczne niemające stałego miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwane dalej podróżnymi, mają prawo do otrzymania zwrotu podatku zapłaconego przy nabyciu towarów, które w stanie nienaruszonym zostały wywiezione przez nich poza państwową granicę Rzeczypospolitej Polskiej˝.    Dla zwiększenia dochodów z turystyki rząd podejmuje w 2001 r. m.in. działania wspierające powstawanie produktu turystycznego i jego komercjalizację, działania promocyjne oraz działania na rzecz podnoszenia jakości polskiej oferty turystycznej.    Działania promocyjne realizowane są przede wszystkim przez Polską Organizację Turystyczną i koncentrować się będą na:    - upowszechnianiu wizerunku Polski jako kraju atrakcyjnego turystycznie pod względem kulturowym i przyrodniczym.    - Stworzeniu spójnego systemu promocji turystycznej na szczeblu regionalnym i lokalnym oraz stymulowaniu rozwoju produktu turystycznego.    - Stworzeniu podstaw i zasad funkcjonowania nowoczesnego systemu informacji turystycznej.    Powstanie systemu informacji turystycznej w Polsce ma podstawowe znaczenie dla rozwoju turystyki w Polsce; jest on bowiem również bardzo istotnym elementem promocji turystyki w układzie regionalnym i krajowym oraz nieodzownym warunkiem sprzedaży produktu turystycznego, szczególnie dla turystów indywidualnych. W 1999 r., podobnie jak w latach poprzednich, ponad 80% przyjazdów do Polski odbyło się samochodami. Zaledwie 10% turystów zagranicznych skorzystało w 1999 r. z usług biur podróży. Podobne tendencje występują w innych krajach rozwiniętych. Te dwie dane wskazują na konieczność rozwijania systemu informacji turystycznej w Polsce, który winien być nakierowany także na segment turystów niekorzystających z pośrednictwa biur podróży.    Na wzór większości krajów członkowskich UE planuje się wprowadzenie do Kodeksu ruchu drogowego systemu oznakowania turystycznego dróg publicznych w Polsce, obejmującego zarówno pojedyncze obiekty, jak również rekomendowane trasy turystyczne dla turystów zmotoryzowanych. W odniesieniu do oznakowania wybranych tras turystycznych Polska Organizacja Turystyczna chce zastrzec sobie prawo do ich zatwierdzania i rekomendacji. Rekomendowane trasy turystyczne będą opisane w przewodnikach turystycznych.*)    Z wyrazami szacunku    Podsekretarz stanu    Tadeusz Donocik    Warszawa, dnia 29 stycznia 2001 r.