Debaty sejmoweIX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie refundacji leków przepisywanych przez lekarzy powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Bogdana Lewandowskiego, przekazaną przy piśmie z dnia 14 września br., znak: SPS-0202-4647/00, w sprawie refundowanych leków przepisywanych przez lekarzy powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego uprzejmie wyjaśniam.    W okresie poprzedzającym wprowadzenie reformy zdrowia wydatki na leki refundowane nie były szczegółowo kontrolowane. Stąd też brak jednolitych ogólnopolskich standardów kontroli wystawiania recept i ich realizacji. Wszystkie kasy chorych prowadzą indywidualną politykę lekową i politykę kontroli. W pierwszym półroczu 2000 r. w porównaniu z pierwszym półroczem roku ubiegłego odnotowano duży wzrost wydatków ponoszonych przez kasy chorych na refundację leków. Sytuacja traka powoduje konieczność wzmożenia kontroli wystawiania i realizacji recept.    Aktualnie podstawę prawną do przeprowadzania kontroli stanowi:    - art. 59, 59a i 61 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym z dnia 6 lutego 1997 r. (DzU z 1997 r. nr 28, poz. 153 z późn. zm.),    - § 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia ministra zdrowia i opieki społecznej z dnia 30 grudnia 1998 r. w sprawie recept lekarskich (DzU z 1998 r. nr 164, poz. 1195 z późn. zm.),    - rozporządzenie ministra zdrowia i opieki społecznej z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie wysokości opłaty ryczałtowej za leki podstawowe i recepturowe, ilości leku recepturowego, którego dotyczy opłata ryczałtowa, oraz sposobu obliczania kosztów sporządzania leku recepturowego (DzU z 1998 r. nr 156, poz. 1030 z późn. zm.),    - rozporządzenie ministra zdrowia i opieki społecznej z dnia 9 grudnia 1998 r. w sprawie wykazu chorób oraz wykazu leków, preparatów diagnostycznych i sprzętu jednorazowego użytku, które ze względu na te choroby mogą być przepisywane bezpłatnie, za opłatą ryczałtową lub częściową odpłatnością (DzU z 1998 r. nr 156 poz. 1028 z późn. zm.).    Wymienione przepisy oraz zawarte porozumienia między kasami chorych a okręgowymi izbami aptekarskimi, o trybie refundacji ceny leku i materiału medycznego wydawanego ubezpieczonemu w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, bezpłatnie, za opłatą ryczałtową lub za częściową odpłatnością, upoważniają pracowników kas chorych do kontroli w zakresie wystawiania i realizowania recept. Kontrole te prowadzone są bardzo intensywnie, w ich wyniku odzyskano np. w I półroczu łącznie 3 mln zł z tytułu nieprawidłowo wystawionych i zrealizowanych recept.    Niestety obecne uregulowania prawne nie wyeliminowały wszystkich nadużyć mających miejsce w gospodarce lekami. M.in. z tego powodu planuje się wprowadzenie zmian, które powinny poprawić tę sytuację, a jednocześnie zapewnić właściwą obsługę osób uprawnionych. Jest to bardzo istotne z powodu skutków finansowych ponoszonych przez kasy chorych z tytułu finansowania recept budzących istotne wątpliwości co do zasadności ich wystawienia. W projekcie nowelizacji (będącym w trakcie prac legislacyjnych) ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym w art. 44 ust. 2, odnoszącym się do inwalidów wojennych i ich współmałżonków, planuje się bezpłatne zaopatrzenie w leki wyłącznie na podstawie recepty oraz w leki dopuszczone do wydawania bez recepty w ilości jednego najmniejszego opakowania.    Obecnie osoba uprawniona do bezpłatnego zaopatrzenia w leki jest obowiązana do okazania lekarzowi wystawiającemu receptę dokumentu potwierdzającego przysługujące uprawnienie. Mechanizm ten nie okazał się wystarczająco skuteczny w eliminacji przypadków nadużyć. W projekcie nowelizacji przedmiotowej ustawy planuje się, by osoba dokonująca zakupu leków dla osoby uprawnionej do bezpłatnego zaopatrzenia musiała okazać dokument osoby uprawnionej potwierdzający to uprawnienie oraz dokument tożsamości tejże osoby uprawnionej. Jednocześnie recepty takie będą mogły być realizowane w jednej wybranej przez uprawnionego aptece. Apteka będzie prowadzić rejestr osób uprawnionych korzystających z jej usług wraz z zestawieniem recept wystawionych na poszczególne uprawnione osoby (art. 44 ust. 3-5). Takie rozwiązanie umożliwi kasom chorych skuteczniejszą kontrolę prawidłowości zaopatrzenia w leki. Ponadto w przypadku stwierdzenia zawyżania zbiorczego zestawienia przez apteki kasa chorych ma prawo potrącić wysokość szkody przy następnym rozliczeniu.    Równocześnie informuję, że aktualnie trwają prace legislacyjne nad projektem zmiany rozporządzenia ministra zdrowia i opieki społecznej w sprawie recept lekarskich, w którym planowane są zapisy pozwalające na zabezpieczenie blankietów recept przed fałszerstwem oraz umożliwiające szybką identyfikację fałszerstw. Chociaż ciężar odpowiedzialności za zrealizowane recepty obecnie spoczywa głównie na aptekach, to apteki nie mogą ponosić odpowiedzialności za nadużywanie wystawiania recept przez lekarzy. Należy tu z całą stanowczością podkreślić, że etyka zawodowa, autorytet zawodowy i wiedza medyczna zobowiązują lekarza do podejmowania właściwych decyzji o sposobie leczenia, a więc i przepisywanych środkach farmaceutycznych. Uwagi i zastrzeżenia w tej kwestii powinny być rozpatrywane przez samorząd lekarski.    Z poważaniem    Sekretarz stanu    Maciej Piróg    Warszawa, dnia 13 października 2000 r.