Debaty sejmoweIX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie wykupu akcji przez udziałowców NFI w celu ich umorzenia

   W związku z interpelacją pana Bogdana Lewandowskiego, posła na Sejm RP, z dnia 15 września 1999 r. w sprawie wykupu akcji przez udziałowców narodowych funduszy inwestycyjnych w celu ich umorzenia (nr interpelacji: 0202-2466/99), pragnę przedstawić następującą odpowiedź:    Zdaniem Ministerstwa Skarbu Państwa, każde umorzenie akcji dokonywane w ciężar kapitału akcyjnego, kapitału zapasowego lub innych kapitałów rezerwowych, które jest połączone ze spłatą wkładu związanego z umarzanymi akcjami, może być uznane w odniesieniu do NFI za niezgodne z prawem, jako naruszające ustawowy nakaz ˝pomnażania majątku funduszy˝, zawarty w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 1993 r. o narodowych funduszach inwestycyjnych i ich prywatyzacji (DzU nr 44, poz. 202, z późn. zm.). Z uwagi na to, w dniu 26 sierpnia 1999 r. minister skarbu państwa wystosował do wszystkich akcjonariuszy narodowych funduszy inwestycyjnych pismo, w którym przedstawił swoje stanowisko w sprawie propozycji umorzenia akcji narodowych funduszy inwestycyjnych. Nie znajdując we wskazanych propozycjach gospodarczego uzasadnienia dla umarzania akcji funduszy, dostrzegając w nich możliwość uprzywilejowania tylko niektórych, instytucjonalnych inwestorów, a przede wszystkim z powodu możliwości zaistnienia sprzeczności z prawem, minister skarbu państwa w swym piśmie zapowiedział, iż w przypadku podjęcia uchwał o umorzeniu, Ministerstwo Skarbu Państwa podejmie odpowiednie kroki na drodze sądowej, zmierzające do unieważnienia takich uchwał walnego zgromadzenia akcjonariuszy funduszy.    W dniu 1 września 1999 r. odbyło się zwyczajne walne zgromadzenie akcjonariuszy ˝Octava˝ NFI SA, na którym po raz pierwszy podjęto uchwałę dopuszczającą umorzenie akcji spółki. Przedstawiciel skarbu państwa głosował przeciwko tej uchwale, a następnie zażądał zaprotokołowania sprzeciwu. Na tej podstawie, zgodnie z wcześniejszym oświadczeniem, minister skarbu państwa wystąpił w dniu 21 września 1999 r. do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Gospodarczego, z pozwem o unieważnienie uchwały walnego zgromadzenia akcjonariuszy ˝Octava˝ NFI SA z dnia 1 września 1999 r., dopuszczającej możliwość umarzania akcji funduszu, z powodu jej sprzeczności z prawem, sprzeczności z interesem samego funduszu oraz z powodu pokrzywdzenia skarbu państwa, jako akcjonariusza spółki. Pozew ten zawiera także wniosek ministra skarbu państwa o zabezpieczenie powództwa poprzez zakazanie przez sąd wykonania zaskarżonej uchwały i dokonania zmiany w statucie spółki, wynikającej ze skarżonej uchwały walnego zgromadzenia akcjonariuszy.    Kolejnym krokiem, który przedsięwzięło Ministerstwo Skarbu Państwa, było wysłanie w dniu 21 września 1999 r. do rad nadzorczych i zarządów wszystkich pozostałych narodowych funduszy inwestycyjnych pisma, w którym NFI zostały poinformowane o podjętych przez Ministerstwo Skarbu Państwa krokach prawnych oraz dalszych propozycjach ministerstwa w kwestii umorzeń akcji funduszy. W piśmie tym Ministerstwo Skarbu Państwa zaproponowało powstrzymanie się ze składaniem wniosków na walne zgromadzenia w sprawie zmian statutów dotyczących umorzeń akcji funduszy do momentu rozstrzygnięcia tej kwestii przez sąd. Ponadto MSP wyraziło opinię, iż kwestia umorzeń akcji funduszy powinna być uregulowana jednocześnie w umowach o wynagrodzenie za wyniki finansowe, w których powinien być odpowiednio zabezpieczony interes skarbu państwa, bez naruszania interesu innych akcjonariuszy.    W przypadku orzeczenia sądu stwierdzającego możliwość dokonywania umorzeń akcji narodowych funduszy inwestycyjnych oraz w przypadku jednoczesnego przyjęcia zaproponowanych przez Ministerstwo Skarbu Państwa wersji umów o wynagrodzenie za wyniki finansowe, ministerstwo rozważy głosowanie za zaproponowanym przez innych akcjonariuszy przyjęciem możliwości umorzeń akcji narodowych funduszy inwestycyjnych, które nie będą prowadziły do dyskryminacji żadnych grup akcjonariuszy oraz nie spowodują takiego zmniejszenia kapitałów funduszy, które groziłyby likwidacją tych funduszy w okresie obowiązywania umów o zarządzanie oraz o wynagrodzenie za wyniki finansowe.    Jeśli chodzi o pytanie pana posła co do ewentualnych konsekwencji gospodarczych dla kraju w przypadku, gdyby doszło do kapitałowego ˝wycofania się˝ inwestorów instytucjonalnych z narodowych funduszy inwestycyjnych w drodze umorzeń akcji, to Ministerstwo Skarbu Państwa jest zdania, iż nie ma obecnie podstaw do twierdzeń, że wszyscy poważni inwestorzy zaangażowani w program NFI zamierzają wycofać swoje kapitały z narodowych funduszy inwestycyjnych. Przeciwnie, z wypowiedzi przedstawicieli, niektórych z nich, wynika, iż zamierzają dalej prowadzić aktywną działalność inwestycyjną w ramach programu NFI. Moim zdaniem nie ma żadnego niebezpieczeństwa destabilizacji gospodarczej w kraju, spowodowanej określonymi decyzjami akcjonariuszy narodowych funduszy inwestycyjnych. Program NFI obejmuje jedynie pewną część przedsiębiorstw działających na polskim rynku, a jeśli chodzi o rynek giełdowy, to na dzień 30 czerwca 1999 r. wartość rynkowa wszystkich narodowych funduszy inwestycyjnych wyniosła 2063,1 mln zł i stanowiła niespełna 2% kapitału giełdy.    Niemniej jednak Ministerstwo Skarbu Państwa przykłada duże znaczenie do przeciwdziałania możliwościom pokrzywdzenia jakiejś grupy akcjonariuszy funduszy lub destabilizacji rynku narodowych funduszy inwestycyjnych.    Pragnę zapewnić, że minister skarbu państwa wykonuje prawa z akcji NFI, mając na celu ochronę interesów skarbu państwa oraz innych drobnych akcjonariuszy funduszy, jak również ochronę interesów gospodarczych spółek wniesionych do programu NFI.    Minister    Emil Wąsacz    Warszawa, dnia 4 października 1999 r.