Debaty sejmoweIX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie dalszej działalności i zakresu kompetencji Fundacji ˝Polsko-Niemieckie Pojednanie˝

   Fundacja ˝Polsko-Niemieckie Pojednanie˝ została powołana dnia 16 października 1991 r. w wyniku umowy między rządem Rzeczypospolitej Polskiej i Republiki Federalnej Niemiec. Na mocy tej umowy, rząd RFN, kierując się względami humanitarnymi, przekazał 500 mln DM celem udzielenia pomocy szczególnie poszkodowanym ofiarom prześladowań nazistowskich. Fundacja udziela pomocy finansowej mającej charakter świadczenia jednorazowego. Pomoc udzielana przez fundację nie jest odszkodowaniem i nie może być traktowana jako zadośćuczynienie za wszystkie doznane w czasie II wojny światowej represje.    Treść umowy była przedmiotem uchwały Sejmu RP w sprawie traktatu między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy oraz traktatu o potwierdzeniu istniejącej między nimi granicy - z dnia 18 października 1991 r. - oraz uchwały Senatu RP w sprawie traktatu między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o potwierdzeniu istniejącej między nimi granicy oraz traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy - z dnia 23 października 1991 r.    Odpowiedzi na przedstawione w interpelacji zarzuty kierowane do fundacji:    Ad 1. 7 czerwca 1993 r. ówczesny zarząd FPNP ulokował w Banku Rozwoju Energetyki i Ochrony Środowiska (Megabank) sumę 5 mln zł (50 mld starych zł). Motywem tej decyzji było bardzo wysokie oprocentowanie oferowane przez wspomniany bank, lokujące go w czołówce notowanych w Polsce.    Po ogłoszeniu upadłości Megabanku zarząd fundacji, będąc jednym z głównych wierzycieli, podjął działania mające na celu odzyskanie wspomnianej wyżej kwoty. W wyniku postępowania ugodowego 28 sierpnia 1995 r. zawarto z prezesem banku umowę, na mocy której FPNP odzyskała 2,5 mln zł (25 mld starych zł) z ulokowanej sumy. Zarząd fundacji czyni starania o dodatkowe rozliczenie zaległości od Vereinsbank, który wykupił Megabank.    W okresie od maja 1993 r. do stycznia 1994 r. ulokowano 19,9 mln (199 mld starych zł) w Animex Banku. Po zgłoszeniu do sądu upadłości banku podjęto działania w celu odzyskania tej kwoty. Decyzją syndyka w listopadzie 1995 r. Fundacja otrzymała 4,9 mln zł (49 mld starych zł) z masy upadłościowej banku. Obecny zarząd FPNP czyni starania o zwrot pozostałej części wierzytelności.    Ad 2. Modyfikacja i uszczegółowienie obowiązujących w procesie weryfikacyjnym przepisów FPNP było wynikiem zbierania doświadczeń i wykorzystywania w większym stopniu wiedzy historycznej obejmującej wydarzenia związane z losem ludności polskiej podczas II wojny światowej. Decyzje dotyczące ustalenia obowiązujących obecnie kryteriów przyznawania pomocy finansowej zostały zaakceptowane również przez Radę Fundacji, gdzie zasiadają przedstawiciele środowisk poszkodowanych.    Ad 3. Zarząd FPNP zmierza do jak najszybszego rozdysponowania wśród osób poszkodowanych powierzonych jej środków finansowych. Od stycznia 1998 r. podjęto działania zmierzające do modyfikacji struktury organizacyjnej Fundacji oraz uproszczenia obowiązujących dotychczas procedur procesu weryfikacyjnego. Doprowadziły one do znacznego zwiększenia tempa rozpatrywania wniosków. Przy równoległym zmniejszeniu ilości etatów osiągnięto w ciągu kilku miesięcy blisko 40% wzrost liczby weryfikowanych wniosków. I tak dla przykładu, w listopadzie 1997 r. rozpatrzono 16 584 sprawy, natomiast w czerwcu br. odpowiednio 26 637.    W ramach wypłat dodatkowych Komisja Weryfikacyjna FPNP rozpatruje rocznie ok. 240 tys. spraw.    Rozpatrując taką liczbę wniosków pracownicy Komisji Weryfikacyjnej FPNP nie są w stanie sporządzać obszernych pism wyjaśniających każde z podjętych rozstrzygnięć; standardowe zawiadomienia o przyczynach odmowy przyznania pomocy finansowej z FPNP informują w prosty, ale rzetelny sposób o brakach w przedłożonej dokumentacji. Wyczerpujących wyjaśnień udziela osobom poszkodowanym Ośrodek Informacyjny, przyjmując je na miejscu oraz w formie korespondencji. Także Odwoławcza Komisja Weryfikacyjna udziela w swych pismach szczegółowych informacji o sposobie potwierdzania doznanych prześladowań oraz o możliwościach uzupełniania przedłożonej dokumentacji. Łącznie FPNP wysyła do interesantów blisko 35 tys. listów w miesiącu.    Każde odwołanie wniesione od podjętego rozstrzygnięcia jest rzetelnie rozpatrywane przez OKW. Może być ono uwzględnione w każdej chwili, o ile wnioskodawca uzupełni we właściwy sposób dokumenty potwierdzające doznane przez niego prześladowania. Warto zaznaczyć, że ponad 50% odwołań jest rozpatrywanych pozytywnie.    Ad 4. Rada Fundacji na bieżąco nadzoruje całokształt działań tak zarządu, jak i samej FPNP.    Fundacja otrzymała w trzech ratach ogółem 500 mln DM. Kwota ta - zgodnie z obowiązującymi w RP przepisami - została przeliczona na złote polskie i stanowiła 417,2 mln zł. Zostały one wydatkowane z końcem 1994 r. Od tego czasu pomoc wypłacana jest ze środków wypracowanych przez Fundację.    Dzięki prowadzonej polityce finansowej Fundacja pomnożyła o ponad 290 mln zł środki finansowe.    Dzięki pozyskaniu i wypracowaniu dodatkowych środków finansowych Fundacja - zgodnie ze swym statutem - przeznaczyła je na dodatkowe wypłaty. Z całą pewnością wystarczą one na wypłacenie drugiej tury dla wszystkich poszkodowanych oraz na wypłaty dla niewielkiej już liczby osób składających dokumenty do FPNP po raz pierwszy.    Równolegle zarząd Fundacji czyni starania o pozyskanie dodatkowych środków finansowych od niemieckich koncernów przemysłowych zatrudniających przymusowo w czasie wojny obywateli polskich. W ostatnich tygodniach kilka z nich złożyło w tej sprawie obiecujące deklaracje.    Wspólnie ze Stowarzyszeniem Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę zarząd Fundacji prowadzi rozmowy z przedstawicielami firm austriackich i austriackiego rządu dotyczące zadośćuczynienia dla osób zatrudnionych przymusowo na terenie tego kraju.    W załączeniu przedstawiam informację o charakterze działalności Fundacji ˝Polsko-Niemieckie Pojednanie˝.*)    Minister    Emil Wąsacz    Warszawa, dnia 24 września 1998 r.