Debaty sejmoweIX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie planowanych przedsięwzięć Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz ich finansowania

   Niniejszym przekazuję odpowiedź na interpelację pana posła Józefa Górnego z dnia 9 kwietnia 1998 r. w sprawie priorytetowych przedsięwzięć Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz ich finansowania.    System finansowania ochrony środowiska w Polsce wykorzystuje fundusze pochodzące z różnych źródeł. Głównie są to: środki własne inwestorów, kredyty banków komercyjnych, fundusze ekologiczne, środki zagraniczne.    System opłat za korzystanie ze środowiska i kary za niedotrzymanie wymogów jego ochrony zasila fundusze gminne, wojewódzkie i Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Środki te wspomagają realizację polityki ekologicznej władz gminnych, wojewodów i ministra ochrony środowiska, zasobów naturalnych i leśnictwa. Uzyskane opłaty w ponad 10% stanowią dochody gmin, około 55% jest przekazywane do wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i około 35% do Narodowego Funduszu.    Narodowy Fundusz stanowiący instrument finansowy w realizacji przez ministra ochrony środowiska, zasobów naturalnych i leśnictwa polityki ekologicznej państwa dofinansowuje w pierwszej kolejności zadania ochrony środowiska o znaczeniu krajowym oraz o oddziaływaniu ponadregionalnym. Narodowy Fundusz dofinansowuje również regionalne programy poprawy stanu środowiska.    W zakresie ochrony wód Narodowy Fundusz wykorzystuje swoje środki między innymi na dofinansowanie budowy najważniejszych oczyszczalni ścieków. W 1998 r. priorytet uzyskały oczyszczalnie o przepustowości nie mniejszej niż 2000 m3/dobę. Priorytet dla tego rodzaju oczyszczalni nie oznacza niemożliwości dofinansowania oczyszczalni mniejszej, jeżeli posiada ona duży wpływ na stan środowiska w Polsce. Preferencje Narodowego Funduszu wynikają z analizy stanu wyposażenia miast w systemy kanalizacyjne i oczyszczanie ścieków. Ilość ścieków oczyszczanych biologicznie w Polsce wynosi (wg opracowania doc. dr inż. Pawła Błaszczyka):    - z małych miast do 20 tys. mieszkańców - 56%    - z miast 20-50 tys. mieszkańców - 59%    - z miast 50-100 tys. mieszkańców - 64%    - z miast powyżej 100 tys. mieszkańców - 43%    Jednocześnie analiza efektywności inwestycji w oczyszczalnie ścieków wykazała lepsze wykorzystanie środków przy dofinansowaniu zadań większych, gdzie uzyskuje się większy efekt ekologiczny przypadający na każdy wydatkowany milion złotych.    Narodowy Fundusz może również dofinansować inwestycje najważniejsze dla wojewody, szczególnie takie, które nie mogłyby być sfinansowane przez fundusz wojewódzki, gdyby nawet 100% środków z opłat i kar pozostało na terenie województwa. W latach 1994-1997 aż 24 województwa uzyskały dofinansowanie ze środków Narodowego Funduszu ponad 2 razy wyższe od wpłat na rzecz Narodowego Funduszu, w tym woj. rzeszowskie wpłacając 13,3 mln zł uzyskało dofinansowanie 84,3 mln zł, co wielokrotnie przewyższa gromadzone na terenie województwa środki z opłat i kar.    Narodowy Fundusz ma możliwość stosowania również innych mechanizmów dofinansowywania realizacji zadań małych. Są to z zakresu ochrony wód:    - linie kredytowe udzielane ze środków Narodowego Funduszu przez bank komercyjny (przydomowe oczyszczalnie ścieków, małe stacje uzdatniania wody) - linie uruchomione w 1997 roku,    - współfinansowanie oczyszczalni ścieków w ramach przyjętego do finansowania programu ochrony wód w zlewni - dotyczy regionalnych programów kompleksowego oczyszczenia dopływów określonych zbiorników wodnych,    - udzielanie pożyczki wojewódzkiemu funduszowi ochrony środowiska na realizację najważniejszych zadań regionalnych - stosowane w przypadkach, gdy zadania najważniejsze dla regionu są zbyt małe dla Narodowego Funduszu, a istnieją możliwości dofinansowania przez Narodowy Fundusz zadań z wojewódzkiej listy priorytetowej.    Zgadzam się jednak z panem posłem, że środki na preferencyjne dofinansowanie realizacji inwestycji ekologicznych są bardzo ograniczone i w związku z tym ministerstwo czyni starania o znalezienie nowych źródeł finansowania funduszy ekologicznych.    Doświadczenia innych krajów pokazują konieczność objęcia opłatami ekologicznymi tych wyrobów, których utylizacja jest najbardziej kosztowna. Ministerstwo zabiega o uzupełnienie polskiego systemu finansowania ochrony środowiska odpowiednimi opłatami produktowymi, które uzupełnią lukę powstającą na skutek spadku wpływów spowodowanego zmniejszeniem emisji do środowiska substancji zanieczyszczających objętych dotychczasowymi opłatami.    Minister    Jan Szyszko    Warszawa, dnia 28 kwietnia 1998 r.