Debaty sejmoweIX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie braku spójnych rozwiązań prawnych dotyczących wysiedlania osób z budynków mieszkalnych przeznaczonych do rozbiórki, remontu lub modernizacji

   Odpowiadając na interpelację pana posła Marka Dyducha z dnia 17 grudnia 1998 r. w sprawie braku spójnych rozwiązań prawnych w zakresie wysiedlania osób z budynków mieszkalnych przeznaczonych do rozbiórki, remontu lub modernizacji, w porozumieniu z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji, wyrażam następujący pogląd. Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nałożyły na organy państwowego nadzoru budowlanego obowiązek kontroli utrzymywania obiektów budowlanych w stanie zapewniającym warunki bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz podejmowania działań mających na celu usunięcie występującego stanu zagrożenia.    W razie stwierdzenia stanu bezpośredniego zagrożenia budynku mieszkalnego zawaleniem, organ nadzoru architektoniczno-budowlanego wydaje decyzję, o której mowa w art. 68 pkt. 1 Prawa budowlanego. Po otrzymaniu decyzji właściciel lub zarządca budynku jest obowiązany podjąć działania niezbędne dla jej wykonania. Powinien on więc opróżnić lokal zajmowany przez niego, a jeżeli w budynku mieszkają najemcy - podjąć działania przewidziane w ustawie z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych. Polegają one na przedstawieniu każdemu z najemców propozycji rozwiązania najmu i opróżnienia przez niego lokalu w terminie wyznaczonym decyzją organu architektoniczno-budowlanego, a także na zapewnieniu lokali zamiennych tym najemcom, którzy za zajmowane lokale płacą czynsz regulowany (art. 35 ustawy). Jeżeli najemca nie wyrazi zgody na rozwiązanie najmu i dobrowolne opróżnienie lokalu w ustalonym terminie, wynajmujący powinien wnieść do sądu powództwo o rozwiązaniu najmu i nakazanie opróżnienia lokalu na podstawie art. 33 ust. 1 powołanej ustawy.    Obowiązki wynikające z decyzji organu nadzoru architektoniczno-budowlanego ciążą także na gminie, jeżeli jest ona właścicielem budynku, którego decyzja ta dotyczy. W wielu miejscowościach zresztą do gmin należy, w ramach zadań zleconych, załatwianie spraw z zakresu tego nadzoru. W takich miejscowościach więc zarówno wydanie decyzji na podstawie art. 68 Prawa budowlanego, jak i jej wykonanie należy do obowiązków tego samego organu. W obecnym stanie prawnym przepis pkt. 2 tego artykułu ma zastosowanie tylko wtedy, gdy decyzję w sprawie opróżnienia budynku wydaje rejonowy organ administracji rządowej, a budynek stanowi własność osoby fizycznej. Wówczas bowiem zachodzi potrzeba przesłania decyzji organowi gminy, na którym ciąży obowiązek dostarczenia lokali zamiennych najemcom, ewentualnie również właścicielowi budynku, z mocy art. 56 ust. 9 lub 10 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych.    Ponadto informuję, że przepisy ustawowe nakładają na gminę obowiązek podjęcia działań zmierzających do przekwaterowania najemców z budynku komunalnego grożącego zawaleniem, a najemcom służy możliwość podjęcia działań prawnych w stosunku do gminy. W razie stwierdzenia konieczności opróżnienia budynku komunalnego z powodu stanu zagrożenia, na gminie ciążą obowiązki wynikające z wydanej decyzji oraz z obowiązujących przepisów, zaś najemcom lokali mieszkalnych w tym budynku służy roszczenie o dostarczenie przez gminę lokalu zamiennego i pokrycie kosztów przeprowadzki, na podstawie art. 35 powołanej ustawy.    W praktyce jednak terminowe opróżnienie budynku komunalnego jest możliwe tylko wtedy, jeśli gmina ma możliwość zapewnienia najemcom odpowiednich lokali zamiennych, a najemcy wyrażą zgodę na rozwiązanie najmu i przeniesienie się do zaoferowanych lokali zamiennych na koszt gminy. Zwłoka w opróżnieniu takich budynków nie jest powodowana luką prawną czy niespójnością przepisów. Jakkolwiek nie wszystkie urzędy gmin wykazują należytą operatywność w załatwianiu takich spraw, to jednak głównymi przyczynami zwłoki są: brak wolnych lokali zamiennych odpowiadających potrzebom najemców oraz przewlekłość postępowania sądowego w tych sprawach. Jeśli bowiem najemca odmawia zgody na rozwiązanie najmu i dobrowolne przeniesienie się do dostarczonego przez gminę lokalu zamiennego, a to zdarza się dosyć często, to zachodzi konieczność uzyskania przez tę gminę wyroku sądowego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności.    Jednocześnie dostrzegając problem braku szybkiego działania w zakresie wysiedlania osób z budynków mieszkalnych, które ze względu na stan techniczny wymagają natychmiastowej rozbiórki, remontu czy modernizacji, uprzejmie informuję, że problem ten będzie poddany w roku bieżącym ponownej analizie w trakcie prac legislacyjnych nad rządowym projektem ustawy o najmie lokali i ochronie lokatorów, która ma zastąpić aktualnie obowiązującą ustawą o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych.    Prezes Urzędu Mieszkalnictwa    Sławomir Najnigier    Warszawa, dnia 15 stycznia 1999 r.