Debaty sejmoweIX Kadencja

Interpelacja w sprawie planowanej roli banków w procesie wdrażania działań dla przedsiębiorców, realizowanych w ramach programów operacyjnych na lata 2007-2013

   W przygotowywanym przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego projekcie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju znalazły się zapisy wskazujące na planowany udział banków w procesie wdrażania działań dla przedsiębiorców realizowanych w ramach programów operacyjnych na lata 2007-2013.    Z propozycji przedstawionej przez banki wynika, że w przyszłym okresie programowania banki miałyby przejąć rolę pełnioną obecnie przez regionalne instytucje finansujące i dokonywać między innymi oceny formalnej, a także oceny finansowej i oceny trwałości projektów. Banki brałyby czynny udział w procesie przyznawania dotacji inwestycyjnych dla przedsiębiorców. Pragnę zauważyć, że przyznanie podmiotom komercyjnym takim jak banki tak rozległych działań rodzi szereg zagrożeń:    - Istnieje konkurencja pomiędzy bankami, a ponadto banki są instytucjami nastawionymi na osiąganie zysków, co może powodować subiektywną ocenę projektów.    - Banki są powiązane z przedsiębiorcami związkami gospodarczymi - przedsiębiorcy są obecnie klientami banków - co wpłynie na subiektywną ocenę oraz promowanie własnych klientów.    - Banki są zainteresowane jedynie wdrażaniem dotacji inwestycyjnych, co spowoduje, że system wdrażania funduszy strukturalnych dla MSP ulegnie rozproszeniu i niepotrzebnemu skomplikowaniu (dotacje na szkolenia i doradztwo powierzone zostanie innym podmiotom).    - Banki, będące, z jednej strony, instytucją oceniającą projekty a z drugiej strony, współfinansujące kredytem inwestycje, będą bezpośrednio zainteresowane w uznaniu prawidłowości realizacji projektu i kwalifikowalności kosztów - może zaistnieć duże ryzyko wystąpienia nieprawidłowości w procesie realizacji i rozliczenia projektów.    - Banki (np. banki spółdzielcze) mogą być także wnioskodawcami w programie - zachodzić będzie konflikt interesów.    - Kapitałowe wsparcie przedsiębiorców (tworzenie funduszy poręczeniowych, fundusze pożyczkowe, firmy leasingowe) stanowi konkurencję dla banków - propozycja banków nie przewiduje innych niż kredyt źródeł współfinansowania inwestycji.    - Konieczność zaciągania kredytów przez wszystkich przedsiębiorców (odpowiednie opłaty manipulacyjne i za promesy kredytowe, brak możliwości sfinansowania inwestycji jedynie ze środków własnych przedsiębiorcy).    - Bezpłatne doradztwo oferowane przez banki tak naprawdę wliczone będzie w licznych opłatach, które ponoszą przedsiębiorcy.    - Brak wykwalifikowanej kadry w zakresie znajomości procedur i dokumentów programowych funduszy strukturalnych.    - Brak doświadczenia w procesie obsługi dotacji - współpraca z bankami w zakresie wdrażania SPOWKP działanie 2.3 wykazała całkowite nieprzygotowanie banków do wdrażania funduszy strukturalnych - banki nie wywiązywały się prawidłowo z porozumień zawartych z PARP.    - Pomoc techniczna skierowana do instytucji komercyjnej - środki publiczne przeznaczone na finansowanie instytucji wdrażających mogą zostać przeznaczone na komercyjną działalność banków - ocenę zdolności kredytowej przedsiębiorcy.    - Brak zainteresowania ze strony banków nadzorem nad realizacją projektów w zakresie wykraczającym poza obowiązki wynikające z podpisanych przez nie umów kredytowych - procedury wymagają natomiast pełnego nadzoru przez okres realizacji projektów oraz na 5 lat po ich zakończeniu.    - Banki proponują oparcie systemu wdrażania o zasadę ˝kto pierwszy, ten lepszy˝, co spowoduje promowanie projektów prostych typowych i powtarzalnych, których przygotowanie nie wymaga dużego nakładu pracy    Biorąc pod uwagę ww. argumenty, proszę o przekazanie informacji o planowanej roli, jaką pełnić będą banki w przyszłym okresie programowania, oraz w jaki sposób Ministerstwo zamierza przeciwdziałać, aby nie występowały opisane wyżej zagrożenia.    Ponadto proszę o odpowiedź na pytanie: Jaka ma być rola obecnych regionalnych instytucji finansujących w przyszłym okresie programowania? Mimo iż trudno mówić, że obecny system wdrażania działa idealnie, to jednak gwarantuje on zdecydowanie większy profesjonalizm i obiektywizm w procesie obsługi dotacji inwestycyjnych niż propozycje banków. Prace podjęte przez Panią Minister, mające na celu uproszczenie obecnego systemu, idą w dobrym kierunku, a zakontraktowanie 100% środków już w połowie 2006 r. z SPOWKP działanie 2.3 świadczy o efektywnym rozdysponowaniu środków przeznaczonych na inwestycje dla przedsiębiorców. Niewykorzystanie w nowym okresie programowania obecnego systemu wdrażania spowoduje marnotrawstwo zasobów technicznych i ludzkich przygotowywanych przez kilka lat do wdrażania programów dotacji i mających doświadczenie we wdrażaniu programu Phare oraz funduszy strukturalnych w obecnym okresie programowania.    Z poważaniem    Poseł Grzegorz Tobiszowski    Warszawa, dnia 20 lipca 2006 r.