Debaty sejmoweIX Kadencja

Interpelacja w sprawie niektórych zapisów Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

   Szanowny Panie Premierze! Już za kilka miesięcy rozpocznie się nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej, która realizowana będzie do końca 2013 r. W Polsce opracowano projekt dokumentu operacyjnego, który opierając się na nowych podstawach prawnych, jednolitych dla wszystkich państw członkowskich, określa podstawowe kierunki rozwoju dla rolnictwa i obszarów wiejskich.    W ostatnich miesiącach w woj. podkarpackim prowadzona była dyskusja merytoryczna nad zapisami zawartymi w projekcie Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Wiele środowisk, organizacji, instytucji okołorolniczych proponowało szereg rozwiązań, mając na uwadze rangę dokumentu oraz jego oddziaływanie na przyszłość.    Analogiczne postulaty przedstawiały województwa o podobnych do Podkarpacia uwarunkowaniach. Wyrazem tego są stanowiska wojewodów województw małopolskiego, świętokrzyskiego i śląskiego oraz stanowisko izb rolniczych Polski południowo-wschodniej, które podnosiły te same kwestie.    W sierpniu Polska przesłała do Brukseli projekt tego ważnego dokumentu. Niestety z ubolewaniem stwierdzam, że przesłany dokument uwzględnia interesy dużych gospodarstw rolnych dominujących w środkowej, zachodniej i północnej Polsce, natomiast postulaty zmian, które podnoszone były przez wiele środowisk, instytucji i organizacji Polski południowo-wschodniej, nie znalazły się w przedstawionym przez Polskę dokumencie.    Mając na uwadze rangę tego dokumentu oraz jego wpływ na kształt polskiej wsi, zwracam się z prośbą o podjęcie działań mających na celu uwzględnienie specyfiki rolnictwa i obszarów wiejskich naszego regionu poprzez wprowadzenie następujących zapisów do PROW 2007-2013.    Działanie: Młody rolnik - zapis dotyczący gospodarstwa beneficjenta ˝będzie stanowiło własność lub dzierżawę z zasobu własności rolnej Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego˝ (str. 46); jeżeli dopuszczamy dzierżawę, to dlaczego ograniczamy podmioty, od których możemy dzierżawić, i nie dopuszczamy dzierżawy od osób fizycznych?    W wymienionych regionach marginalna część gruntów znajduje się poza własnością prywatną i tak pozostawiony zapis ograniczy dostępność w obszarze, gdzie należy zmieniać strukturę agrarną. Może lepiej wprowadzić zapis dotyczący długości trwania dzierżawy, np. do 10 lat, niż ograniczać podmioty, które mogą wydzierżawiać.    W działaniu: Modernizacja gospodarstw rolnych, proponuję wprowadzenie zapisu pozwalającego na dofinansowanie zakupu stada podstawowego. ˝Działanie definiowane jako ˝wsparcie finansowe w celu poprawy konkurencyjności oraz dostosowanie skali i jakości do potrzeb rynku˝. Zapisy zawarte w opisie działania pozwalają na wspieranie zakładania i modernizacji plantacji wieloletnich, natomiast rolnicy będą pozbawieni możliwości zakupu stada podstawowego.    Województwo podkarpackie i ww. województwa Polski południowo-wschodniej charakteryzują się stosunkowo dużym udziałem trwałych użytków zielonych w strukturze agrarnej, w dużej mierze niewykorzystywanych na cele paszowe. Obecnie prowadzone są prace nad powiązaniem wysokości dotacji do użytków zielonych z prowadzonym w oparciu o ich powierzchnię produkcję zwierzęcą (bydła, owiec, kóz), w ten sposób próbuje się pobudzić odbudowę produkcji zwierzęcej. Nie wprowadzając takiego zapisu, pozbawiamy rolników planujących wznowienie produkcji zwierzęcej jakiejkolwiek dotacji na zakup stada podstawowego.    Pomoc finansowa w tym działaniu w zakresie zakupu ogranicza się jedynie do zakupu nowych maszyn, urządzeń i narzędzi. Wiele niedoinwestowanych przez wiele lat gospodarstw nie będzie mogło udźwignąć finansowo zakupu nowych maszyn i urządzeń. Proponujemy wprowadzić zapis poszerzający o możliwość zakupu maszyn i urządzeń używanych, co znacznie poszerzy możliwości biedniejszych gospodarstw na dofinansowanie.    Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności - jest to bardzo dobre działanie, którego zapis w ostatniej wersji znacznie się pogorszył. W opisie systemów objętych dofinansowaniem wykreślono zapis dający takie możliwości rolnikom prowadzącym produkcję metodami ekologicznymi na takie dofinansowanie.    Niestety zapis ten został wykreślony, a wprowadzono ˝inne systemy krajowe˝ i nie doprecyzowano, co może się znaleźć w takim zapisie i czy jest tam miejsce na wsparcie rolników ekologicznych. W mojej ocenie treści zawartych w rozporządzeniu RE 2092 regulującym kwestie produkcji metodami ekologicznymi wychodzą poza określenie ˝inne systemy krajowe˝. W uwarunkowaniach społecznych, przyrodniczych, agrarnych wymienionych regionów wspieranie rolnictwa ekologicznego jest zadaniem priorytetowym, a tak pozostawiony zapis takie wsparcie ogranicza.    Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej - jest to działanie, które promowane jest właśnie jako najbardziej pożądane w wymienionych regionach, a tymczasem wiele działań wymienionych do wsparcia nie jest możliwych do wykonywania przez osoby objęte ubezpieczeniem z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników, czyli wyłącznych beneficjentów tego działania.    W kryteriach dostępu w pkt. 4 czytamy ˝ jest realizowany w ramach osi 4, uzyskał akceptację odpowiedniej lokalnej grupy działania˝. Taki zapis dotyczący Leadera ogranicza grupę odbiorców do obszarów działania LGD (lokalnych grup działania), a więc dyskryminuje rolników, którzy chcą je realizować, ale ich gospodarstwa nie znajdują się na obszarze oddziaływania żadnej LGD.    Innym sformułowaniem ograniczającym grupę odbiorów to zapis.    Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw - należy przeanalizować zasadność wprowadzenia tego działania w relacjach z działaniami wprowadzanymi w ramach innych sektorowych Programów Operacyjnych wdrażanych przez MRR (Ministerstwo Rozwoju Regionalnego), tak aby nie ograniczać rozwoju przedsiębiorczości. Brak jednoznacznych zapisów dotyczących obszaru wsparcia. Nie wiadomo nic, np. czy możliwe będzie dofinansowanie zakupu maszyn i urządzeń używanych, a ma to kapitalne znaczenie dla mikroprzedsiębiorstw, głównie w pierwszej fazie ich rozwoju.    Przywrócenie działania: Wsparcie gospodarstw niskotowarowych    W ww. województwach w ogólnej strukturze gospodarstw dominują gospodarstwa małe, z których znaczna część posiada potencjalne możliwości rozwoju, przechodząc od gospodarstw produkujących na potrzeby własne do grupy gospodarstw prowadzących produkcję towarową.    Istotną kwestią jest również umożliwienie sfinansowania prac związanych z zagospodarowaniem poscaleniowym. Procesy scaleniowe mają dla tych regionów kluczowe znaczenie. Rozdrobnienie agrarne jest jednym z najważniejszych elementów wpływających na małą konkurencyjność rolnictwa ww. województw.    Wprowadzenie ponowne tego zapisu spotyka się z oporem wielu decydentów, którzy uważają je za działanie socjalne. Natomiast stanowiska kilku wojewodów województw Polski południowo-wschodniej oraz izb rolniczych tego terenu, jak również wiele głosów środowisk i instytucji rolniczych postulujących wprowadzenie ponowne tego zapisu nie są brane pod uwagę. Jak ważne jest to działanie wskazują na to następujące fakty: w pierwszym okresie naboru wniosków na to działanie, który trwał dwa miesiące 2005 r., w Polsce złożono ok. 105 tys. wniosków. Od 6 listopada br. wznowiono nabór wniosków na to działanie, przesuwając zaoszczędzone środki finansowe z innych działań w PROW 2004-2006. Przez 10 dni złożono 52 tys. wniosków i ARiMR musiała ogłosić zakończenie naboru wniosków. Fakt ten wskazuje, jakie jest ogromne oczekiwanie na to działanie, którego zabrakło w projekcie PROW 2007-2013 przesłanym do Brukseli. Pomoc finansowa w tym działaniu w zakresie zakupu ogranicza się jedynie do zakupu nowych maszyn, urządzeń i narzędzi. Wiele niedoinwestowanych przez wiele lat gospodarstw nie będzie mogło udźwignąć finansowo zakupu nowych maszyn i urządzeń. Proponuję wprowadzić zapis poszerzający o zakup maszyn i urządzeń używanych, co znacznie poszerzy możliwości biedniejszych gospodarstw na uzyskanie dofinansowania.    Mając powyższe na uwadze, proszę Pana Premiera o udzielenie odpowiedzi na niżej wymienione pytania:    1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przewiduje zmianę w zapisach PROW 2007-2013?    2. Czy będzie możliwe wprowadzenie postulowanych zapisów?    3. Kiedy te zmiany mogą nastąpić i w jakim kierunku będą zmierzać?    Oczekując odpowiedzi Pana Premiera, pozostaję z wyrazami szacunku    Poseł Mieczysław Golba    Jarosław, dnia 12 grudnia 2006 r.