Debaty sejmoweIX Kadencja

Interpelacja w sprawie waloryzacji rent i emerytur

   Szanowny Panie Ministrze! Ustawą z dnia 16 lipca 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw zmieniono zasady waloryzacji rent i emerytur oraz wprowadzono przepis, w myśl którego kwota bazowa zmienia się co roku od 1 marca niezależnie od tego, czy równocześnie przeprowadza się waloryzację świadczeń.    Zgodnie z nowymi przepisami świadczenia waloryzowane są od 1 marca roku kalendarzowego następującego po roku, w którym wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie od roku kalendarzowego, w którym była przeprowadzona ostatnio waloryzacja, wynosi co najmniej 105%. Waloryzacja świadczeń może więc być przeprowadzana rzadziej niż co rok, bowiem częstotliwość podwyżek zależy od tempa inflacji.    Podwyżka może nastąpić dopiero wtedy, gdy wskaźnik inflacji (liczony narastająco od roku ostatniej waloryzacji) wyniesie co najmniej 105%. Zniesiono obowiązek corocznej waloryzacji, ale jednocześnie zagwarantowano, ż okres oddzielający terminy waloryzacji nie może być dłuższy niż 36 miesięcy. W oparciu o zapis art. 88 ust. 5 ustawy, jeżeli przez okres 2 lat nie było waloryzacji, bo inflacja nie osiągnęła 105%, to od 1 marca następnego roku należy obowiązkowo podwyższyć świadczenia.    Do niedawna wszystkie świadczenia były objęte waloryzacją, a więc te, do których prawo powstało przed dniem waloryzacji, tj. przed 1 marca, wszystkie świadczenia były podwyższane tym samym wskaźnikiem. Powyższe spowodowane było tym, że kwota bazowa zmieniała się w terminach waloryzacji. Wprowadzenie zasady, że kwota bazowa zawsze zmienia się co roku od dnia 1 marca, natomiast waloryzacja rekompensująca inflację może odbywać się rzadziej, spowodowało, że nie wszystkie świadczenia będą podwyższane tym samym wskaźnikiem waloryzacji. Pełnym wskaźnikiem waloryzacji, wynoszącym od 1 marca 106,2%, zostały podwyższone świadczenia:    - przyznane przed 1 marca 2005 r. (tzn. te, które podlegały poprzednio przeprowadzonej waloryzacji),    - przyznane w okresie od 1 marca 2005 r. do lutego 2006 r., jeżeli podstawa wymiaru była obliczona od kwoty bazowej obowiązującej w okresie przypadającym przed 1 marca 2005 r.    Obniżony wskaźnik waloryzacji wynoszący 102,3% zastosowano w przypadku świadczeń, których zarówno podstawa wymiaru, jak i część socjalna zostały wyliczone od kwoty bazowej, obowiązującej od 1 marca 2005 r. do 28 lutego 2006 r. Procedura wyliczenia wysokości świadczenia objętego waloryzacją wskaźnikiem niższym czy wyższym polega na pomnożeniu kwoty świadczenia przez stosowny wskaźnik. W efekcie każde wyższe świadczenie wzrasta o dużą kwotę, natomiast minimalną podwyżkę otrzymuje świadczeniobiorca, którego świadczenie jest niższe, a zatem korzyść z tytułu przeprowadzonej waloryzacji jest niewielka.    Według wyżej przedstawionych wyliczeń pomimo wprowadzenia od 1 marca br. dwóch wskaźników waloryzacji nigdy waloryzacja wprost proporcjonalna do wysokości pobieranego świadczenia nie spowoduje wzrostu niskich świadczeń. Będą one zawsze na niższym poziomie i nie osiągną nawet średniego pułapu wysokich świadczeń.    Rozbieżności w wysokości wyliczonej przez organ rentowy emerytury wynikają z przedłożonej do wniosku dokumentacji, w tym przede wszystkim ze świadczeń potwierdzających wysokość osiąganych wynagrodzeń na przestrzeni okresu zatrudnienia. Wyliczona zatem wysokość świadczenia nie powinna budzić kontrowersji. Zważywszy jednak na fakt, że poziom osiąganych wynagrodzeń kształtował się różnie, a potrzeby emerytów są jednakowe, tylko waloryzacja odwrotnie proporcjonalna do wysokości pobieranych świadczeń spowoduje wzrost świadczeń najniższych, za które wielu osobom trudno jest przeżyć.    W związku z powyższym kieruję do Pana następujące pytania:    1. Czy resort ubezpieczeń społecznych planuje w najbliższym czasie wprowadzić zmiany waloryzacji rent i emerytur w sposób ˝wyrównujący˝ wysokość świadczeń osób, u których wskaźnik emerytalno-rentowy jest najniższy?    2. Jeżeli tak, to kiedy zmiany te zostaną wprowadzone w życie?    Z poważaniem    Poseł Henryk Siedlaczek    Warszawa, dnia 26 kwietnia 2006 r.